Akhiza Castle

Ahiza Kalesi (Gürcücə: ახიზის ციხე; translit.: “ah’izis tsih’e”), bu gün Türkiyə sərhədləri daxilində qalan tarixi Klarceti bölgəsində, Artvin şəhərinə bağlı Ardanuç rayonunda Orta əsrdə inşa edilmiş qaladır. Evliya Çelebi'nin səyyahnaməsində Harbe Kalesi olaraq qeyd olunur. Bu gün bu qalaya Ferhatlı kəndinin adından dolayı Ferhatlı Kalesi də deyilir.

Köhnə Ahiza kəndində yerləşən Ahiza Kalesi, Ferhatlı kəndinin təxminən iki kilometr şimalında, Cehennem Deresi'nin sağ sahilində yerləşir. Qala 5-ci əsrdə Gürcü kralı Vahtang Gorgasali tərəfindən yenilənmişdir.

Kartlis Tshovreba adlı Gürcü tarixinə görə Gürcü kralı Vahtang Gorgasali və Klarceti prinsı Artavaz, Klarceti'nin geri alınmasından sonra bölgəni dolaşmışlar. Bu tarixçilərdən biri olan Cuanşer'in yazdığına görə, Klarceti'də o dövrdə iki böyük qala varmış. Bunlar Tuharisi Kalesi və Ahiza Kalesi idi. Ahiza Kalesi zərər görmüş olduğu üçün kral qalənin yenidən inşa edilməsini əmr etmiş. Bununla qalə yenilənmiş və Vahtang Gorgasali adına qalə daxilində bir də kilsə tikilmişdir.

Bölgəni gəzən Karl Koch Ahiza Kalesi'ni Gocibore olaraq qeyd etmişdir. Bu dövrlərdə qalənin yanındakı piskoposluq mərkəzi artıq mövcud deyildi. Təxminən 1910-cu ildə bölgəni dolaşan rus din adamı Pavel Aleksandroviç Florensky, qalənin böyük ölçüdə yıxılmış olmasına baxmayaraq, divarlarının hələ də möhkəm olduğunu yazmışdır. Qala daxilindəki kilsədə mozaik Məryəm Ana freski də möhkəm idi. Ahiza Kilsəsi'nin tavan bəzəklərində bir yerdə xaç, başqa yerdə xaç ilə maral fiquru olduğu bilinməkdədir.

Bu gün Ahiza Kalesi'nin sur divarlarının bir hissəsi ayakta qalmasına baxmayaraq, qalıntı daşlardan istifadə edilərək tikilmiş qalə bu gün harab vəziyyətdədir.