Astanababa Mausoleum

Astanababa aramgahı (XII-XVII əsrlər) — Yerli xalq onu Astanababa məzar kimi, həm də iki doğma Zeýdalı və Zuweýdalı və onların qadınları - Gyzlarbibi məzarı kimi adlandırırlar. Bu məzar haqqında bir neçə rəvayət var, onlardan birində belə deyilir: “400 il əvvəl Balxın hökmdarı ibn Aly Nur oğlu Zuweýdanın yerli idarəçisinə verilən tək qızı aradan çıxıb. Buna kədərlənən atası qızı üçün məzar tikməyə əmrləmiş və Maryamdan da Samarkanddan da yaxşı ustalar çağırmışdır. Amma tikilib tamamlandıqdan sonra məzar yıxılmışdır. Yenidən tikilən ev də eyni şəkildə yıxılmışdır və bu üç dəfə belə olub. Bu vəziyyətə kədərlənən Nur oğlunun yuxusunda bir göyç girib və o, məzarı Məkkədən gətirilən toyuqla su ilə qurmağı məsləhət görmüşdür. Qızın kədərlənmədən xilas olmayan atası da eyni şeyi etmişdir. Palçığı Məkkədən gətirilən gil ilə etmişlər, suyu isə gətirib bir qoya qoymuşlar və palçıq etmək üçün suyu ondan alıblar. Beləliklə məzar tikilib və Nur oğlu vəfat etdikdə onu da həmin məzarda, qızının məzarının yaninda evləmişlər”

Astanababa türbəsi bir neçə hissədən ibarətdir. O, açıq dəmir, havalıq, pəştək, bağlı dəmir, dörd pilləli zal, məcidi, Zeýdalının və Züweýdalının qəbirstanlığından, divanxanadan və Gyzlarbibi məzarı ilə birləşdirən insiz dəmirdən ibarətdir. Ansamblın ən qədim hissəsi məciddir və onu XII əsrlə tarixləşdirmək olar. Divanxana da məcidlə eyni vaxtda tikilib. Gyzlarbibi məzarı ansamblın daha sonrakı hissəsidir, o, müxtəlif ölçüdə ehtimal ki, ikinci dəfə istifadə olunan kərpiclərdən (XIX əsrdə) inşa edilmişdir.