Barskaun Canyon

Barskoon kanyonu — Teskey Ala-Tounun şimal tərəfindəki böyük kanyonlardan biridir. Teskey Ala-Tounun su bölüc təbəqəsindən İssıq-Kölün cənub sahilinə qədər 60 km məsafəyə uzanır. Dəniz səviyyəsindən 1608–3500 m hündürlükdə. Kanyon proterozoy və paleozoik kristallik təbəqələrdən (qranit, şist, qranit-diorit və s. antropogen çöküntülərdən, aşağı hissəsi isə göl sahilindəki alüvial-proluvial çöküntülərdən ibarətdir. Kənarları dik (60-70° qədər) və yüksək (2 km-ə qədər); şəlalənin şimal tərəfində isə eniş (150-300 m).

Genetik tipinə görə çox hissəsi quş erozyonlu kanyon, yuxarı hissəsi tünd tipindədir. Kanyon neogenin sonlarında (pliosenin 2-ci yarısı) və antropogen dövrdə (pleistosen) yaranmışdır. Reliefi üzrə 3 hissədən ibarətdir. Yuxarı hissəsi yüksək dağlıq əraziyə uyğun gəlir, qədim və müasir buzlaqların əriməsi, tünd, təpə kimi düzənliklər, aşka, təpə qarını (morena) və digər morfoskulpturalar xarakterikdir; orta hissəsi orta yüksəklikdə və yumuşaq dağlar zonasındadır; erozyon‑denudasiya morfoskulpturalar (əsasən 1 km‑ə qədər dərin kanyonlar); quyu çökəkləri və s. xarakterikdir; gözəl şəlalələr var; aşağı hissəsi göl sahilindəki düzənliyə uyğun gəlir (kanyonun ağızından gölə qədər); alüvial, proluvial şəlalə konusunu tutur; çay çökəkliyin dibində yayılır (500–600 m‑ə qədər); kənarları şaquldır. Kanyon vasitəsilə Barskoon suyu axır. İqlimi mülayim kontinental; qışı soyuq, yayısı sərin, yanvarın orta temperaturu -5‑8 °C, iyul ayının +12‑17 °C. İllik yağıntı 350‑600 mm. Kanyonda ümumi sahəsi 0,48 kvadrat km‑ə çatmış kiçik göllər var. Göl sahilindəki düzənlikdə quru çəmən, dağ ətəyində şalvarlı çəmən, orta yüksəklikdə dağlara qarışıq‑bədəl meşə, yüksək dağlıq hissədə subalp, alp şalvarı və yüksək dağlıq tundra landşaftları xarakterikdir. Meşə örtüyü, çəmən‑qışlaq sahələri var. O, yay və qış yaylaqları üçün istifadə olunur. Kanyon vasitəsilə Yuxarı‑Narin, Ak‑Şiyrak kənarlarına və Kumtörə gedən avtomobil yolu keçir. Ərazidə turizm idmanı yaxşı inkişaf edib.