Beypazarı Living Museum

Yaşayan Muzey; Ankara'nın Beypazarı rayonunda 2007-ci ildə bir vətəndaş təşəbbüsü ilə yaradılmış xalq elmi muzeyidir.

19-cu əsrin sonlarında tikilmiş Abbaszâde Konağında xidmət göstərir. Mədəniyyət alimi Sema Demir tərəfindən yaradılmış; açılışı 23 Aprel 2007 tarixində baş tutmuşdur.

Anadolu mədəniyyətinin təcrübə edilərək yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədilə yaradılmış muzeydə tarixi əşyalar və bölgənin orijinal geyimləri sərgilənir. Muzeydə ziyarətçiləri yalnız tamaşaçı olmaqdan çıxarıb sərgilənən mədəniyyəti təcrübə etmə imkanı təqdim edən, adi sərgiləmə texnikalarından fərqli üsullar tətbiq edir. Türkiyənin ilk tətbiqli mədəniyyət muzeyidir.

Tarixçə

Beypazarı Yaşayan Muzey layihəsi, akademik Zehra Sema Demir tərəfindən hələ tələbə olduğu illərdə inkişaf etdirildi. 2006-cı ildə Beypazarı Bələdiyyəsinin layihəni həyata keçirməyi qəbul etməsi ilə Bələdiyyəyə məxsus qeydiyyatdan keçmiş bir bina olan Abbaszâde Konağını icarəyə götürən Zehra Sema Demir, muzeyin qurucusu və idarəçisi olma məsuliyyətini üzərinə götürdü. Muzeyin açılışı 23 Aprel 2007 tarixində baş tutdu.

Qurum, 2012-ci ildə Beypazarı'nda tərk edilmiş Rüstem Paşa Hamamının bərpasını edərək muzeyə çevirdi. Hamam mədəniyyəti mövzulu bir muzey olan Türk Hamam Muzeyi, Yaşayan Muzeyin bir sosial məsuliyyət layihəsi olaraq və böyük ölçüdə Yaşayan Muzeyin mali imkanları, təcrübəsi və bilik birikimi ilə ortaya çıxmışdır.

Sərgiləmə

Muzeydə ziyarətçilərin tamaşaçı olmaqdan çıxaraq sərgilənən mədəniyyəti təcrübə etmələri üçün səhnələşdirmə, canlandırma və drama kimi sərgiləmə metodları istifadə olunur. Muzeyin sərgiləmə tərtibatında vitrin ya da informasiya lövhəsi kimi yönləndirmələr yoxdur; ziyarətçilərə izahçılar müşayiət edir. İzahçılar, ziyarətçilərlə birbaşa əlaqə qurur və bu əlaqə zamanı deyim, məni və nağıl kimi şifahi mədəniyyət ötürmələrini təmin edir.

Müze binasının hər bir otağında fərqli fəaliyyətlər keçirilir. Mətbəxdə, Türk yemək mədəniyyətinə aid alətlər və ləvazimatlar təqdim olunur və kostyumlu muzey bələdçiləri ziyarətçilərə mətbəx mədəniyyəti ilə əlaqəli atalar sözləri və deyimlərin hekayələrini danışır. Ihlamur çap atelyesində ziyarətçilər ihlamur çap qəliblərini istifadə edərək cüzdan, ayraç və çanta kimi əşyalar hazırlayırlar. Keçmişdə kiler olaraq istifadə olunan bölmədə isə ziyarətçilərə qurşun dökmə haqqında məlumat verilir və nazara qurşun tökülür.

Birinci mərtəbədə gəlin otağı yerləşir. Anlatıcılar bu otaqda çeyiz düzüm, yüklük, yataq və gusülhane barədə məlumat verir və nağıllar danışır. Oyun otağında Hacivat və Karagöz nümayişi göstərilir; nümayiş otağında ziyarətçilər ənənəvi geyimlər geyinir.

Muzeyin “guşgana” adlandırılan çatı qatında bir ənənəvi toxuma tezgahı var. Bu bölmədə Beypazarı toxuculuq məhsulları, paşamal və ipək şal nümunələri sərgilənir və satılır.