Boyuk Bazar Mosque

Böyük Bazar məscidi (Azərbaycanca: Böyük Bazar məscidi; Ərəbcə: مسجد بويوك بازار (لنكران)) Şiə məscididir, Azərbaycan Respublikasının Lənkəran şəhərində yerləşir. Məscid 1864-cü ildə Böyük Bazar məhəlləsində tikilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli qərarı ilə məscid yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət arxitektura abidəsi (No. 4805) kimi dövlət qorumasına alınmışdır.

Haqqında

Böyük Bazar məscidi 1864-cü ildə Lənkəran şəhərinin Böyük Bazar məhəlləsində tikilmişdir. O, icma üzvləri tərəfindən toplanan vəsaitlə, o cümlədən Kerbelayi Gulu, Kerbelayi Aghaqulu, Hacı Miragha və Böyük Bazar məhəlləsinin sakinləri tərəfindən inşa edilmişdir. Məscid yerləşdiyi məhəllənin adını daşıyır. Məscidin memarı Master Hadı olmuşdur.

Sovet işğalı sonrası Azərbaycanda rəsmi dini təqib 1928-ci ildə başladı. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi bir çox məscidi, kilsəni və sinaqoqu təhsil məqsədləri üçün klub balansına köçürdü. 1917-ci ildə Azərbaycanda 3 000 məscid olduğu halda, 1927-ci ilə qədər bu rəqəm 1 700‑ə, 1933-cü ildə isə yalnız 17‑yə düşdü. Boyuk Bazar məscidi də bağlandı və bina anbar, kitabxana və foto qalereyası kimi istifadə edildi. 1929-cu ilə qədər məscidin həyətində ümumilikdə 6 təkə (sufi məclisləri) var idi, bunlar Kerbelayi Hüseyn, General Hacı Mirabbas Xan Talışinski, Karimovlar, Hacı Manaf, Hacı Ələsgər və başqa bir Hacı Alasqar adına adlandırılmışdı. 1930-cu illərdə Hacı Ağa Əkbərovun məclisi də daxil olmaqla digər məclislər əlavə edildi və 1938-ci ildə namaz çağırışı üçün istifadə olunan məscidin minarəsi dağıldı. 1938‑1980-ci illər arasında məscidin binası çörəkxana kimi, 1980‑1990-cu illərdə isə foto qalereyası kimi xidmət göstərdi.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra məscid 2 avqust 2001-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 132 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısına daxil edildi. 1995-ci ildə yerli icmanın təşəbbüsü ilə məscidin yanına 36 m (118 ft) hündürlüyündə minarə tikildi. Məscid Dövlət Komitəsi ilə qeydiyyatdan keçmiş dini icmanın fəaliyyətinə ev sahibliyi edir.

Memarlıq

Məscid 31,5 m (103 ft) uzunluğunda və 12,7 m (42 ft) enindədir. Meşə ağaclarından və bişmiş kərpicdən istifadə edilərək tikilmişdir. Dam kərpiclə örtülüb. Məscidin sahəsi 500 m² (5 400 sq ft), tutumu 550 nəfərdir. Tavan düzbucaqlı olub, altı sütunla dəstəklənir. Məscid əsas və əlavə binalardan ibarətdir.