Çifte Palace

Çifte Saraylar və ya Cemile Sultan Sarayı ilə Münire Sultan Sarayı İstanbulun Beyoğlu rayonunun Fındıklı məhəlləsində yerləşən sahil saraylarıdır. “Salıpazarı Sarayları” olaraq da adlandırılırlar.

Sultan Abdülmecit'in qızları Cemile Sultan və Münire Sultan üçün 1856 ilə 1859 illəri arasında inşa etdirilən bu sarayların memarı Garabet Amira Balyan'dır. Binalar, bu gün Mimar Sinan Universiteti tərəfindən istifadə olunur.

Cemile Sultan Sarayı

Çifte Saraylardan Molla Çelebi Camii'ne yaxın olan Cemile Sultan Sarayı'dır. Sarayın tikintisi, Mahmut Celaleddin Paşa ilə evləndirilən Cemile Sultanın toyundan altı ay sonra tamamlanmışdı. İnşaatın tamamlana qədər əri ilə birlikdə Emirgan'da Mısırlı İbrahim Paşa Yalı'sında yaşayan Cemile Sultan, Aprel 1859'dan etibarən bu sarayda yaşadı. Həyatının son dövründə həkimlərin tövsiyəsi ilə bu saraydan ayrılmış; əvvəlcə Göztepe, sonra Erenköy'də yaşamışdır.

Cemile Sultan'dan sonra Abdülaziz'in qızlarından Nazime Sultan ilə əri Derviş Paşazade Ahmet Paşa bir müddət bu sarayda iqamət etmişdir.

Meclis-i Mebûsan binası olaraq istifadə olunan Çırağan Sarayı’nın 1910-cu ildəki yanğında dağıldıqdan sonra Cemile Sultan Sarayı, Meclis-i Mebusan və Meclis-i Ayan olaraq istifadə etmək üçün Nazime Sultan varislərindən alındı; 1913-1920-ci illərdə meclis binası funksiyasını yerinə yetirdi və Osmanlı Dövlətinin dağılma prosesindəki son meclis iclaslarına şahid oldu.

Cumhuriyyətin elanından sonra bəzi İstiklal Mahkeməsi məhkəmələri bu binada görüldü. Dövrün məşhur jurnalistləri Hüseyin Cahit (Yalçın), İkdamcı Ahmet Cevdet (Oran), Velid Ebüzziya’nın vətənə xəyanət suçundan yargılandığı dava 15-31 Dekabr 1923-cü ildə bu binada baş verdi.

1926-cu ildən etibarən Gözəl Sənətlər Akademiyası Cemile Sultan Sarayı’na köçdü, lakin saray 1948-ci ildə çıxan yanğından məhv oldu. Sedat Hakkı Eldem və Mehmet Ali Handan tərəfindən hazırlanan layihə istiqamətində yenidən inşa edilən saray, 1953-cü ildən etibarən Gözəl Sənətlər Akademiyasının bir hissəsi kimi istifadə edilməyə başlanıb.

Bina, keçmişdə Osmanlı Parlamentinin Meclis-i Mebusan Salonu və İstiklal Məhkəməsi Salonu kimi istifadə olunmuş salonu, bu gün Konfrans Salonu kimi istifadə olunur.

Münire Sultan Sarayı

Çifte Saraylar‑dan Tophane yönündə olan Münire Sultan’a təhkim edilmişdi. 1882-ci ildə hələ 18 yaşında olan Münire Sultan’ın ölümündən sonra saray, əvvəl Abdülaziz’in qızı Saliha Sultan’a (1862-1941), sonra Abdülmecit’in bacısı Adile Sultan’a təhkim edildi (bəzi mənbələrdə əvvəl Adile Sultan, sonra Saliha Sultan’a keçdiyi bildirilir). “Adile Sultan Sarayı” adı ilə də adlandırılan saray, Adile Sultan’ın 1899‑da ölümündən sonra Abdülaziz’in damadı Ahmet Zülküf Paşa’ya keçdi.

Türkiyə Respublikasının qurulmasından sonra III. Kolordu Komandanlığı karqeriyası kimi istifadə olunan bina daha sonra İstanbul Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsi və Atatürk Qız Liseyi kimi xidmət verdi.

Bina, 1969-cu ildə Gözəl Sənətlər Akademiyasına təhvil verildi. Sedat Hakkı Eldem’in layihəsi ilə yenidən inşa edildi və 1975-ci ildən etibarən 21 noyabr 1975‑də təhsilə açıldı.