Domalak Ana mausoleum

Nürila (Domalaq ana) - Bəydibək babamızın üçüncü arvadı. Tarixi yazılarda Domalaq ananın insanpərvərliyi, ədəbkarlığı, ağıllılığı və səmimiliyi və anaç xüsusiyyətləri sayəsində «Domalaq ana» adlandırılması haqqında çoxlu məlumatlar yazılmışdır. Nürila ana 1456-cı ilin 28 mayında vəfat etmiş, həmin il Domalaq ananın nəvəsi Dulat Buxaradan Abdullah Şəri adlı ustanı aldırıb, ana başına dörd qanadlı kupkürəklə örtülmüş qəbr‑tam tikir. XI–XV əsrlər arasında Domalaq ana qəbrəsi bir neçə dəfə təmir olunmuşdur. Domalaq ana qəbrəsi yerdən 12 metr hündürlükdə səkkiz yarpaqlı şəkildə yüksəlir, əsas hissəsinin üstünə kupkürək yerləşdirilmişdir. Əfsanəyə görə, Domalaq ana qəbrəsində iki müqəddəs daş var, bu iki daşın arasından yalnız təmiz qəlbli insan keçə bilər. XX əsrdə tikilmiş qəbr 6 sütunlu idi.

1906–1908-ci illərdə Rusiyadan köçən rusların tayfası kupkürək‑abidələri dağıdıb parçalayır. 1908-ci ilin yayında şair Orınbay Taymanov (1867–1949) yeni abidə kupkürək qurdurur. 1942–1943-cü illərdə Şoşqabulaqın sakin rusları, kresliləri yenidən dağıdır. 1957-ci ildə yenə yeni kupkürək qurdurulur, lakin o çox saxlanılmayıb. 1966-cı ildə Maqıstandan gətirilən ağ daşlarla yenidən bərpa edilir. 1998-ci ildə Domalaq ana qəbrəsi yenilənib, 2000-ci ildə ətrafının bəzədilməsi‑yaşıl salınması işləri başa çatdırıldı. Qəbrənin tikintisini həyata keçirən və layihəsini hazırlayan memar – Sain Nazarbekov. Domalaq ana muzeyində müxtəlif köhnə əl yazmaları, əl işi çoxlu əşyalar saxlanılır. Domalaq ana qəbrəsi – ictimaiyyət üçün müqəddəs yer.