Géza Gárdonyi Memorial House in Gárdony

Gárdonyi Géza Yaddaş Evi Fejér vilayətinin Agárdon şəhərində yerləşir, Gárdonyi Géza-nın doğma evində yerləşən muzey. Egrinin Gárdonyi Géza Yaddaş Muzeyi ilə yanaşı, ölkənin əhəmiyyətli Gárdonyi yaddaş yeridir.

Tarixi

Gárdonyi Géza – Ziegler Géza adı ilə – 1863-cü il avqustun 3-də anadan olub və səkkiz ayına qədər, 1864-cü il aprelın 24-dək agárdpusztai Nádasdy-uradalomda yaşamışdır. Atası, Ziegler Sándor 1862-ci ilin fevralından bəri burada uradalmi mexanik kimi çalışmışdır. Bina uzun onurğa, şamlı kərpic divarlı, bir zamanlar saz örtülü, indi isə gilzəminli xidmətçi evidir. Nádasdy ailəsi onu ilkin olaraq tədris məkanı kimi nəzərdə tutmuş, buna görə də gil yerinə kərpicdən tikilmiş, lakin yazarın doğulduğu vaxtda uradalmi xidmətçi “aristokratiyası”, usta insanlar – daşqırıcı, mexanik, dəmirçi – binada yaşayırdılar. Hər bir ailə üç mərtəbəli yaşayış sahəsi üzərində malik idi, cənub tərəfdə açılan üç qapı hər biri bir otağa xidmət edirdi, bu otaqlar sağdan və soldan bir-birinə döngülü döşəməli, qabarıq sobalı otaqla bağlanmışdı. Hər otaqda bir pəncərə də binanın cənub tərəfinə kəsilmişdi. Uradalmi mexanik Ziegler ailəsinə aid olan orta yaşayış sahəsi, gələcək yazarın doğulduğu vaxtda burada valideynləri, atanın nənəsi və iki yaşlı bacısı yaşayırdı.

Yazıçının ölümündən sonra qırmızı mərmər xatirə lövhəsi binaya qoyuldu, xatirə evi isə 1988-ci ildə açıldı. Evdə bir-birinə açılan otaqlarda ziyarətçi yazıçının həyatının sənədləri, fotoşəkilləri və xatirə əşyaları ilə tanış ola bilər, həmçinin divarlara yerləşdirilmiş izahlar Gárdonyi‑nin həyatını və yaradıcılığını daha yaxınlaşdırır. Ədəbiyyat tarixindən maraqlı sərginin yanında təşkilatçılar dövrün mebelləri və əşyaları ilə təchiz olunmuş kənd mətbəxi də yaratmışlar. Muzey dövri olaraq, adətən əsas turizm mövsümündə ziyarət edilə bilər. Yazıçının doğumunun yüzəlli illik yubileyi münasibətilə, 2013-cü ilin avqust ayında xatirə evində Kligl Sándorun əsəri olan yazıçının tam ölçülü oturan heykəli açıldı. 2014-cü il avqustun 2‑də doğma evin divarında Fejér vilayətindən olan və əlaqəli 22 Azərbaycan şairi və yazıçısının xatirə divarı açıldı.

Xatirə evindən təxminən 200 metr şimalda, yol kənarında Roma Katolik Müqəddəs Anna kilsəsi yerləşir, burada yazıçı xristianlaşdırılmışdır. Agárd mərkəzində, Balatoni yol və Petőfi Sándor küçəsi kəsişməsində, bir parkda Gárdonyi‑nin bir büstü yerləşir.