Göygöl National Park

Göygöl Milli Parkı (Azərbaycanca: Göygöl Milli Parkı) Azərbaycan Respublikasının milli parkıdır. O, 1 aprel 2008-ci ildə Göygöl rayonunun inzibati ərazisində, 1925-ci ildə yaradılmış və onun yerini alan “Göy Göl Dövlət Qorunan Sahəsi” əsasında, 12 755 hektar (127,55 km²) sahədə təsis edilmişdir. O, əvvəlki dövlət qorunan sahəsinin 6 739 hektar (67,39 km²) sahəsindən milli park kimi hazırkı sahəsinə genişləndirilmişdir. Park ölkənin ən çox ziyarət edilən parkıdır.

Milli park Azərbaycan Respublikasının ən gözəl və təmiz göllərindən biri olan Göygöl gölünü əhatə edir. Qorunan sahə Kiçik Qafqazın şimal yamaclarının subalpin zonalarının təbii ekosistemini qorumaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Sovet dövründə onun qorunan statusu ləğv edilmiş, lakin sonradan bərpa edilmişdir.

Flora

Göygöl ərazisi demək olar ki, tamamilə meşələrlə örtülüb və 420-dan çox bitki növü, o cümlədən 20 endemik növ daxil olmaqla zəngin flora malikdir. Əsas ağac növləri fındıq yarpaqlı palıd (Quercus castaneifolia), Qafqaz palıd (Quercus macranthera), Qafqaz qarağac (Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa), Avropa qarağac (Fraxinus excelsior), Avropa qarağac (Carpinus betulus), Şərq qarağac (Carpinus orientalis), Şərq fındıq (Fagus orientalis), yumşaq xərc (Acer velutinum), Kapadokiya xərc (Acer cappadocicum), Qafqaz limon ağacı (Tilia dasystyla subsp. caucasica) və s.

Ərazidə rast gəlinən çalı növlərinə medlar (Crataegus pontica), Avropa qarağac (Berberis vulgaris), Avropa qarağac (Cornus mas), Avropa şirin (Euonymus europaeus), qarağat (Rubus fruticosus) və s. daxildir.

Fauna

Bir neçə endemik quş alt növü mövcuddur, bunlardan bəyaz qartal (Gypaetus barbatus), Misir qartalı (Neophron percnopterus), Avropa bayquşu (Bubo bubo), qara qırqovul (Dryocopus martius), qızıl oriyol (Oriolus oriolus), qaraçalı (Turdus viscivorus), qara dovşan (Columba oenas), Avropa qırçın (Scolopax rusticola), ağac quşu (Lullula arborea), susqulaq (Cygnus olor), ümumi qızılcığ (Coturnix coturnix), Xəzər qızılcığ (Poecile hyrcanus) alt növü; Qafqaz hindisi (Phasianus colchicus) ümumi hindinin alt növü geniş yayılmışdır.

Xəzər şirəsi (Panthera tigris virgata) bir zamanlar bu dağlarda dolaşırdı, lakin indi nəsli kəsilib. Buradakı digər böyük məməlilər qurd (Lynx lynx), qəhvəyi ayı (Ursus arctos), vəhşi donuz (Sus scrofa), canavar (Canis lupus), qızıl çakal (Canis aureus), cəngəllik pişiyi (Felis chaus), qırmızı tülkü (Vulpes vulpes), şüvə (Capreolus capreolus), çöl tülküsü (Meles meles) və s.

Fars pələngi (Panthera pardus tulliana) pələngin bir alt növüdür, Azərbaycanının cənub bölgələrində, əsasən Talış dağları, Dağlıq Qarabağ və Naxçıvan’da yaşayır. Ara-sıra müşahidələrə baxmayaraq, 1990-cı illərin sonuna qədər pələnglərin Azərbaycanda nəsli kəsilib‑kəsilmədiyi aydın deyildi, 2007-ci ilin mart ayında Hirkan Milli Parkında bir nümunənin kamera ilə tutulması ilə bu sual cavablandı. Lakin Göygöl Milli Parkında pələnglərin yaşayıb‑yaşamadığı hələ də aydın deyil.

Filmografi

2015-ci ildə "Göygöl Milli Parkı" adlı bir sənədli film çəkilmişdir. Film Bakıdakı Nizami Kino Mərkəzində təqdim olunmuşdur. Heydər Əliyev Fondunun vitse‑prezidenti Leyla Əliyeva film nümayişində iştirak etmişdir.