Issız Han

Issız Han, Bursa'nın Karacabey ilçəsi, Seyran kəndi yaxınlığında 14-cü əsrin sonunda inşa edilmiş, Selçuklu dövrü memarlıq xüsusiyyətlərini daşıyan tarixi binalar.

1394-1395 illərində, Osmanlı padşahı Yıldırım Bayezit dövründə böyük əmir Celaleddin Eyne Bey tərəfindən kervansaray kimi tikdirilmişdir, bu gün butik otel kimi istifadə olunur. Tarixdə çay daşımacılığının istirahət və qalmaq bazalarından biri olan bina, 14-cü əsrdə önəmli ticarət mərkəzi olan Bursanın yaxınlığında və İzmirdən İstanbulə uzanan işıqlı bir yol üzərində yerləşdiyindən köhnə dövrlərdən bəri səyyahların ziyarət etdiyi və səyyahnamələrində yer verdikləri bir yerdir.

Mövqe

Bursanın təxminən 65 km. qərbində, Uluabat Gölünün şimal sahilində yerləşir. Tarixdə çay daşımacılığının aparıldığı İstanbul-Susurluk Çayı-Uluabat Gölü marşrutunun önəmli bir nöqtəsindədir.

Tarixçə

Issız Han, Anadoludakı ticarət yolları üzərində inşa edilmiş və bu günə qədər gəlib çatmış kervansaraylardan biridir. Giriş qapısındakı kitabəyə görə "Celâleddin Eyne Bey b. Felek Meliküddin" tərəfindən "xeyirli işlər və Allah rızası üçün" tikdirilmişdir. Binanın banisi Celaleddin Eyne Bey, Osmanlı Dövlətində Balıkesir-Karesi subaşılığı vəzifəsində çalışmış və I. Kosova Müharibəsinin komandanlarından biridir.

Bina, çay daşımacılığı aparılan İstanbul-Susurluk Çayı-Uluabat Gölü marşrutunda yolçulara pulsuz xidmət göstərmişdir. Səyyahların ziyarət etdiyi və əsərlərində bəhs etdiyi bir bina olmuşdur. Servet-i Fünûn jurnalının 1893-cü ildə nəşr olunan 116-cı sayısında hanın Abolyond Gölünün sahilində hələ də ayakta durduğu qeyd edilmiş və bir fotoşəkili paylaşılmışdır

Uzun müddət tərk edilmiş və baxımsız qalan bina, 2008-ci ildə yap-işlet-devret sistemi ilə bərpa edilmiş və 9 otaqlı otel və restoran kimi istifadə edilməyə başlanmışdır.

Memarlıq xüsusiyyətləri

Şimal-cənub istiqamətində uzanan, düzbucaqlı planlı bir binadır. Erkən Osmanlı dövrü binası olmaqla yanaşı Selçuklu kervansaraylarının memarlıq xüsusiyyətlərini daşıyır. 42,30 × 21,30 m. ölçülərindədir.

Cümle qapısı cənubdakı dar fasadda yerləşir; sivri kəmərlə yüksək və dərin bir eyvanın içindədir. Qapının iki yanında üzərləri beşik tonozlarla örtülmüş, əsas məkanı bir qapı ilə açılan düzbucaqlı planlı məkanlar var. Əsas məkan üç nəfli bazilikal plana malikdir. Nəfələr, küfeki daşından hazırlanmış, beşerli iki paye sırası ilə bir-birindən ayrılır. Üzərləri uzunlamasına kərpic beşik tonozlarla örtülüdür. Ortadakı nəfin döşəməsi digərlərindən yüksəktir və bu yüksəklik örtük sisteminə də əks olunmuşdur.

Ortadakı nəfdə, dörd dənə qranit qısa sütun üzərində, yekpərə daşdan basıq kəmərlər üzərinə yerləşdirilmiş iki baca var. Kərpic örgülü olan bacalar, tavana doğru pilləli şəkildə daralır.