İzmir Museum of History and Art

İzmir Tarix və İncəsənət Muzeyi, Türkiyənin İzmir şəhərində, Kültürpark daxilində 2004-2025 illəri arasında xidmət göstərmiş muzeydir. Daş Əsərlər Bölümü, Seramik Əsərlər Bölümü və Dəyərli Əsərlər Bölümü olmaqla üç ayrı bölmədə ziyarətçilərinə İzmir və ətrafında aparılan qazılarda ortaya çıxarılan əsərləri təqdim etmişdir. Hər il yüz mindən çox ziyarətçi tərəfindən gəzilmişdir.

İzmir Arxeologiya Muzeyi'nin nümayiş qabiliyyətinin dolması üzərinə İzmir Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən Kültürparkdakı köhnə muzey binası və yanındakı iki bina təmir edilərək Mədəniyyət Nazirliyinə təhvil verilmiş və 2004-ci ildə ziyarətə açılmışdır. İzmir Tarix və İncəsənət Muzeyi'ndəki əsərlərin İzmir Mədəniyyət İncəsənət Fabriki'na daşınması səbəbindən muzey binası 2025-ci ildə nazirlikdən geri alınmışdır.

Daş əsərlər

Əsərlər mövzu və materialına görə, geniş bir həyəti əhatə edən üç ayrı binada nümayiş etdirilir. Bir yerüstü mərtəbə və bir asma mərtəbədən ibarət daş Əsərlər Binası, digər iki binadan daha geniş sahəyə malikdir. Bu bölmədə Arxaik, Klassik, Helenistik, Roma və Bizans dövrlərinə aid heykəltəraşlıq əsərləri ilə memarlığa bağlı plastik əsərlər nümayiş olunur. Salonlarda xronoloji inkişaf izlənmişdir. Həmçinin mövzu və tapıldığı yer baxımından bütövlük təşkil edən əsər qrupları üçün ayrı təqdimatlar təşkil edilmişdir. İki mərtəbədə nümayiş olunan mozaika, memarlıq parçası, yazıt, heykəl və relief növündəki daş əsərlərin sayı 225-dir.

Girişdəki böyük avlu, filosof (Homeros) heykəlinin iki yanındakı aslanlarla ziyarətçiləri qarşılayır. Giriş mərtəbəsində sağ salonun sərgisində ilk olaraq Arxaik Dövr daş əsərləri yerləşir. "U" şəklindəki Qəbri Anıtları Salonunda Helenistik və Roma Dövründən müxtəlif kabartmalı steller ilə iki Roma Lahdi var. Salon ortasında yerləşən kiçik otaqda Roma hamamı dekorasiyasında üç Afrodit heykəli sərgilənir. Otaq böyük sərgi salonuna bağlanır. Buradakı vitrinlərdə İzmir Agora qazıntı işlərində aşkar edilən Roma Dövrünə aid müxtəlif heykəl başları və heykəlliklər var. Gladiator bölməsinə keçərkən istifadə olunan sol koridorda M1 Basmane Metro Stansiyasının tikintisi zamanı aşkar edilən yazıtlar sərgilənir.

Muzeyin qərbindəki Daş Əsərlər Binasının asma mərtəbəsindəki salonlarda memarlıq heykəltəraşlıq nümunələrinə, koridorda Helenistik və Roma Dövrünə aid başlara yer verilib. Metropolis salonunda İzmir Torbalıda aparılan Metropolis qazıntılarında aşkar edilən müxtəlif heykəllər, yuvarlaq və dördkünc sunaklar sərgilənir; Böyük Salon Belevi Məzar Anıtının kabartmalı panellərinə, kolosal qrifonlara və urnalara ayrılıb. Asma mərtəbənin üçüncü salonunda Miletos Teatrı və Teos Dionysos Məbədinə aid kabartmalı bloklar yerləşir.

Asma mərzəbədən başlayaraq rampadan endikdə Olimpiya Oyunları Salonuna çatılır. Burada Smyrnalı atletlərə aid steller ilə olimpiya oyunları ilə bağlı müxtəlif yazıtlar sərgilənir. Daş əsərlər bölməsinin son salonu olan, İzmirin Antik Dövr məskəni Smyrna'ya aid əsərlərin sərgiləndiyi bölümdür.

Dəyərli əsərlər

Muzeyin şərqindəki Dəyərli Əsərlər Bölməsində Erkən Bürünc Dövründən Osmanlı dövrünün sonlarına qədər dəyərli daşlar, qızıl, gümüş, bronz sikkələr, bişmiş gil, şüşə və metal əsərlər sərgilənir. Seramik Əsərlər Bölməsində Prehistorik dövrdən Bizans dövrünə qədər olan zəngin seramik kolleksiyalar;

Seramik əsərlər

Maarif Vekâleti Kültür Pavyonu'nun ev sahibliyi etdiyi Seramik Əsərlər Bölümü bir zemin kat və bir asma kattan ibarətdir. Buradakı əsərlər sərgilənərkən xronoloji bir sıra izlənilməmiş, seramiklər tapıldığı yerlərə görə müxtəlif vitrinlərə yerləşdirilmişdir. Seramik Əsərlər Binasının asma katında Ege Dənizi'nde geniş istifadə olunan Yunan modeli ticarət gəmisi, dörddə bir nisbətdə kiçildilmiş maketi və daşıdığı amforalarla birlikdə sərgilənir.