Kadı Ali Mosque

Kadı Ali Camii, Gazi Camii, Gazi Ali Bey Camii, Eski Cami veya Kadı Camii, Kırklareli ili Lüleburgaz ilçesi sərhədləri daxilində yerləşən tarixi bir Osmanlı dövrü camisidir. Lüleburgaz Sokullu Mehmed Paşa Körpüsü'nün qarşısında yerləşir.

Tarix

Caminin I. Murad dövründə 1360-1363 illərində Hacı İlbey tərəfindən oğlu Gazi Ali Bey adına inşa etdirildiyi bildirilsə də, binanın memarlıq xüsusiyyətlərindən hərəkətlənərək 1500-cü illərə tarixlənə biləcəyi və Lüleburgaz'dakı ilk cami ola biləcəyi ifadə edilir. Daha əvvəl Gazi Ali Bey Camii adıyla anılan cami, hazirəsindəki Kırkkadı məzarları səbəbindən zaman içində Kadı Ali Camii veya Kadı Camii olaraq anılmağa başlamışdır. Caminin minarəsi Pınarhisar'dan gətirilən daşlarla inşa edilmişdir. Bir müddət Lüleburgaz'da qalan Menâzırü’l-avâlim əsərinin yazarı Âşık Mehmed, Sokullu Mehmed Paşa Hamamı ilə birlikdə bu camidən də bəhs edir.

1877-1878 Osmanlı-Rus Müharibəsi'nde Osmanlı İmparatorluğu'nun Edirne'nin qərbindəki torpaqlarını itirməsindən sonra Lüleburgaz'dakı iki kervansaray və hərbi qışlaq ilə birlikdə silah anbarı olaraq istifadə edilmişdir. Balkan Müharibələri zamanı Bolqar ordusu tərəfdən top atəşi ilə məhv edilmişdir. Daha sonrakı illərdə isə zəlzələ səbəbindən zərər görmüşdür.

SALT Araşdırma - Ali Saim Ülgen Arşivi'nde yer alan və camiyi göstərən tarixsiz fotoşəkildə cami girişi yanında olduğu anlaşılmış çeşmə günümüzə çatmamışdır.

Bərpa işləri

Hicri 1158 (Miladi 1745/1746) tarixində Ahmet qızı Ayşe və Mehmet qızı Fatma adlı iki qadın tərəfindən təmir etdirilmişdir.

Cumhuriyyət dövründə 1957-ci ildə Vakıflar Ümumi İdarəsi tərəfindən bərpa edilmişdir.

2013-cü ildə qəbul edilən və 2014-cü ildə başlanacağı bildirən, xərcləri Trakya İnkişaf Agentliyi tərəfindən qarşılanacaq olan "Lüleburgaz'da Tarixi Sahələrin Tənzimlənməsi Fizibilitesi" Projesi çərçivəsində "Sokullu Mehmed Paşa Külliyesi ətrafı ilə Taşköprü, Kadı Ali Camii və sur divarları oxu və ətrafı" olaraq təyin olunan sahəyə daxil edilmişdir.

2019-cu ildə minarəsinin şapkasındakı qurğuşunların yenilənməsini də əhatə edən təmir işləri başlanmışdır. Məsjidın giriş hissəsi alüminium çərçivə ilə əhatə olunmuş bir giriş bölməsi, binanın şimal-qərb tərəfindəki minarə ilə birləşdiyi küncdə isə bir anbar məkanı əlavə edilmişdir.

11.09.1991 tarix və 949 saylı qərarla qeydiyyata alınıb. Qoruma Bölgə Şurası tərəfindən rölöve, restitüsyon və restorasiya layihələri təsdiq edilib. Məscid hazırda ibadətə açıqdır.

Memarlıq

Kvadrat planlı, səkkizbucaqlı kasnağa oturan, üstü qurğuşunla örtülmüş bir kubbə ilə örtülmüş binanın divarları kəsilmiş daş materialı ilə tikilmişdir. İki sıra şəklində yerləşdirilmiş pəncərələrin üst sırası sivri kəmərli, alt mərtəbəsi isə düzbucaqlı formadadır. Tək şərəflə, kəsilmiş daşdan tikilmiş minarəsi binanın şimal-qərb küncündə yerləşir.