Lake Burdur

Burdur gölü (Türk: Burdur Gölü) cənub-qərbi Türkiyədə Burdur və Isparta vilayətləri arasında yerləşən, tektonik mənşəli böyük duzlu göldür. Sahəsi 250 km2-dir və maksimum dərinliyi müxtəlif mənbələrdə 50 ilə 110 m arasında bildirilib. Göldə su səviyyəsi dəyişkəndir. Burdur gölü həm də bir çox quş növü üçün vacib bir sualtı sahəsidir və Ramsar sahəsi kimi təyin olunmuşdur.

Burdur gölü Türkiyənin ən böyük və ən dərin göllərindən biridir, cənub-qərbi Anadoluda (37°43′351′′ N, 30°10′878′′ E) yerləşən Türk Gölləri Regionunda, bağlı bir havzada yerləşir. Yığım sahəsi 6150 km2-dir. Orta dərinlik 40 m, maksimum dərinlik isə 68 m-dir. Maksimum səth sahəsi 854 m yüksəklikdə 140 km2-dir. Göl duzlu və yüksək alkalinlidir (pH 9.5) və heç vaxt donmur.

Burdur gölü Türkiyənin ən dərin göllərindən biridir. Sodyum sulfat və xlor miqdarı səbəbindən göldə su bitkiləri müşahidə olunmur. Göl qışda donmadığı üçün quşlar üçün qış sığınacağı kimi xidmət edir. Gölün ekosistemi şimal sahilində yerləşən sənaye kompleksi və hava limanının yaxınlığında olması ilə təhdid olunur. Su səviyyəsinin azalması (yuxarı çayda bəndlərin tikintisi və naməlum səbəblərdən), sedimentləşmənin artması (yığım sahəsinin eroziyasından), orqanik çirklənmə (qida emalı və Burdur şəhərinin çirkli kanalizasiya tullantılarından), və inorganik tullantı (kükür mədənindən) gölün bütövlüyünə uzunmüddətli təhdidlər yaradır. Su səviyyəsi 1975‑2002-ci illər arasında yığım havzasında bəndlərin və göletlərin tikintisi səbəbindən azalıb, bu dövrdə göl sahəsinin 27% itirilməsi ilə nəticələnib. Hal-hazırda təxmin edilən göl sahəsi 140 km2 ilə 153 km2 arasında dəyişir.

Burdur gölü böyük ornitoloji əhəmiyyətə malikdir, çoxsaylı qışlama quş növlərinə ev sahibliyi edir. Dünyada ağbaşlı ördək üçün ən vacib qışlama məkanıdır, bu qlobal təhlükə altında olan növdür. O, həmçinin 10 digər beynəlxalq əhəmiyyətli su quşu növü üçün yaşayış sahəsi olmuşdur. Burdur gölü 1993-cü ildən Ramsar Sahəsi, 1994-cü ildən Vəhşi Təbii Qoruma Sahəsi kimi tanınır. Yeganə balıq növü Anatolichthys sureyanus gölə xasdır.

Gölün yaranması 5 milyon il əvvəl tektonik depresiya kimi başlamışdır (Burdur bölgəsi birinci dərəcəli zəlzələ zonasındadır). Gölün uzun müddət təzə su xarakterini saxladığı məlumdur. Plio-Pleistosen dövründə yüksəklik 100 m daha yüksək idi, buna görə göl Şİ–QƏ istiqamətində uzanırdı. Son Pleistosen dövründə duzlaşma və gölün kiçilməyə başlaması baş vermiş, bu proses bu gün də davam edir. 1975-ci ildən bəri -10 m yüksəklik dəyişikliyi və 27% həcm itkisi qeydə alınmışdır. Bu rəqəmlərin əsas səbəbləri gölün əsas mənbələri üzərində, məsələn Bozcay çayı üzərində tikilən bəndlər və göletlər; 1988–1995 illəri arasındakı ciddi quraqlıq; və ən önəmlisi, yerli fermerlərin akiferlərin geniş istifadəsidir.