Lake Yeniçağa

Yeniçağa Gölü, Bolu vilayəti, Yeniçağa rayonunun yaxınlığında yerləşən tektonik göl. Gölün yaranmasında Şimali Anadolu Fayı təsirlidir. Göl sahəsi 2,6 km², dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 989 m-dir. Suları şirin olan gölün ən dərin yeri 11 m, orta dərinliyi 5 m-dir. Gölün uzunluğu 7 km, eni 2,5 km-dir.

Hidrologiya

Gölün su səviyyəsi yağışlara bağlı olaraq mövsümi dəyişir. Gölün ətrafı sazlıq və bataqlıqdır. Gölün artıq suları Çağa Deresi vasitəsilə Büyüksu çayına yönəldilir. Göl 25 km²‑lik üçbucaq şəklində Yeniçağa ovasının içində yerləşir. Gölə yaxın ərazilərdə göl təsiri ilə yaranmış turbalıqlar mövcuddur. Şərq, qərb və şimal‑qərb yönlərindən gələn kiçik dərələr gölə qarışır. Şərqdən Deliler, qərbdən Kuzuviran dərəsi gölə tökülür. Ovada 9 hm³ yeraltı suyu müəyyən edilmişdir. Göldə su məhsulları kooperasiyası tərəfindən kommersiya balıqçılığı aparılır.

Göl sahəsi 1954‑də suvarmanı önləmək, 1969‑da daşqınları önləmək məqsədilə kiçildilmişdir. Bu məqsədlə açılan kanal göl səviyyəsi çox olduqda 1990‑cı ildə bağlanmışdır.

Litologiya

Havzanın şimalı sedimentlərdən, cənubu volkanitlərdən ibarətdir. İki bölümü Şimali Anadolu Fayı ayırır. Şimaldakı çökəklər daha çox aşınmış və alçalmışdır. Çağa depressiyası tektonik səbəblərlə Genç kvartyer dövründə yaranmışdır. Göl səthindən təxminən 10 m yüksəklikdə KB və qərb yönündə şirin su‑axınları ilə yaradılmış göl çuxurları mövcuddur. Kvartyer başlanğıcında yaranan gölün bu günkü ölçüdən 2,5‑3 dəfə böyük olduğu təxmin edilir.

Canlı həyatı

Yeniçağa gölündə təxminən 100 quş növü müəyyən edilmişdir. Turnalar və şah qartalı göldə yumurtlayır. Arı şahini, anqıt və balıq qartalı köç zamanı gölə dayanır. Sazan, kefal, Yapon sazanı və mercan balığı göldə ovlanan balıq növləridir.

Göl ətrafı turba əmələ gəlməsi baxımından önəmli çəmənliklərlə əhatə olunmuşdur. Mühafizə qərarından sonra zənginləşən çəmənliklər bir çox heyvan üçün məskən və yumurta qoyma sahəsidir. Türkiyənin ən dərin kalkerli turbalığı 2 metr ilə burada yerləşir. 1,2 metrdən çıxarılan torf, qanunsuz olaraq dərinlikdən çıxarıldıqca bataqlar yaranmağa başlamışdır. Yeniçağa iqtisadiyyatına töhfə verən torf artıq çıxarılmır.

İlçədən keçən D.100, yaxınlarından keçən TEM magistralında gündə 40 min nəqliyyat vasitəsinin çirkliliyi önəmli bir problemdir. Göldə maqnezium və sink kimi kimyəvi maddələr müəyyən edilmişdir. Yolların çirkliliyi yağış sularıyla gölə daşınır.