Mausoleum of Mahmud II

Mahmud II-nin türbəsi, Osmanlı sultanı Abdülmecid tərəfindən atasının, Mahmud II-nin, İstanbulda, digər sultanların və Osmanlı sülaləsinin üzvlərinin sonradan dəfn edildiyi yerdə inşa edilmiş bir türbədir. 1840-cı ildə tamamlanan türbə, İstanbulun Fatih rayonunun Çemberlitaş məhəlləsində, Divanyolu küçəsində yerləşir.

Təsvir və tarix

Mahmud II 1839-cu ildə vəfat etdikdən sonra, onun yerini tutan oğlu Abdülmecid, dərhal memar qardaşlar Ohannes Dadyan və Boğos Dadyan‑dan atasının üçün bir türbə inşa etmələrini istədi. Türbənin tikintisi üçün istifadə olunan torpaq, Mahmud II‑nin sevimli bacısı Esma Sultan tərəfindən ayrıldı. O vaxt Esma Sultanın bu torpaqda öz köşkü vardı. Can Selmana görə, türbə, iki müddət Ebniye direktorluğunda xidmət etmiş mühəndis Abdulhalim Efendi‑nin işidir. Pars Tuğlacı isə işin Garabed Balyan‑a aid olduğunu iddia edir. Lakin bu iddianı dəstəkləyən heç bir mənbə təqdim etməyib. Ohannes və Bogos Dadyan‑ın memarlar olduğunu göstərən, lakin qəti sübutu olmayan tədqiqatlar da mövcuddur. Divanyolu üzərində, əvvəlcə Sultan Mahmud II‑nin bacısı Esma Sultanın sarayının yerləşdiyi sahədə inşa edilən bu quruluş, bir türbə, bir çeşmə, bir dəfn sahəsi və mühafizə otaqlarından ibarətdir. Türbə, həmçinin Sultan Abdülaziz və Sultan Abdülhamid II‑nin məzarlarını da ehtiva edir. Mühəndis Abdülhalim Efendi, türbənin yanında Mekteb‑i Maarif‑i Adliye və bir kitabxana tikmişdir. Əslində, Mahmud II dövründə Mekteb‑i Maarif‑i Adliye kimi bir bina tikilmişdir. Lakin Babıâli yanğını səbəbindən, Maarif‑i Adliye kimi tikilən bina, yeni Babıâlinin inşası tamamlanana qədər istifadə olunmağa qərar verildi. Sultan Mahmud II‑nin vəfatından sonra, onun öz işi olan bu məktəbin, türbəsinin yanında tikilməsi planlaşdırılan mədrəsədən daha uyğun olduğu düşünülmüşdür. Yeni Sublime Porte‑un inşasından sonra, köhnəsi qonaq evinə çevrilmişdir.

İmperatorluq üslubunda olan məzar ağ mərmərlə örtülüdür. Pillələrlə çatılan məzar səkkizbucaqlıdır. Onun kupolü kabartmalı çiçəkli və bəzəkli çiçəkli bəzəklərlə bəzədilmişdir. Strukturun içində xatirəçi Mehmet Haşim tərəfindən yazılmış mərmər yazı var. Məzarın içindəki kupoldan asılmış kristal şamdan Böyük Britaniyanın Kraliçası Viktoriya I tərəfindən göndərilmişdir. Qapının hər iki tərəfindəki qızılı divar saatları da Fransa İmperatoru Napoleon III-ün hədiyyələridir.

Məzarın yanındakı həyət 1861-ci ildə hazire (məzarın yanına bağlanmış qəbiristanlıq) halına gətirildi və 1840-1920 illəri arasında xidmət etmiş dövlət adamları, yazarlar və şairlərin əksəriyyəti bu həyətə dəfn edildi. Burada Osmanlı daş işçiliyi sənətinin ən gözəl nümunələrini əks etdirən məzar daşları və sarkofaqar var.