Mausoleum of Zübeyde Hanım

Zübeyde Hanım Anıt Mezarı, Türkiyə Respublikasının qurucusu və ilk prezidenti Mustafa Kemal Atatürkün anası Zübeyde Hanımın İzmirdəki anıt məzarıdır.

Karşıyaka rayonunda, Zübeyde Hanım Parkı içində yerləşir. 1940-ci ildə İzmir Bələdiyyəsi tərəfindən tikdirilmişdir. Mustafa Kemalin arzusu doğrultusunda çox sadə tərtib edilmiş anıt məzar, məzarın başındakı on tonluq bir qayaya, üzərindəki kabartma Zübeyde Hanım büstünə və “Atatürkün anası Zübeyde burada gömülüdür. Ölümü: 1923” yazısına ibarətdir.

Tarix

14 yanvar 1923-cü ildə İzmirdə vəfat edən və cənazəsi Ferik Osman Paşa Camii həyətinə dəfn edilən Zübeyde Hanımın məzarı, Atatürkün ölümünə qədər bir çiçək bağının ortasında qalmışdır.

Zübeyde Hanım üçün bir anıt-məzar tikdirmək məqsədilə 1938-ci ildə dövrün İzmir Bələdiyyə Başçısı Behçet Uz bir layihə hazırlattı. Bu layihəni Dolmabahçe Sarayı'nda xəstə yatağında ziyarət etdiyi Atatürke göstərdiyində Atatürk layihəni çox bəzəkli və bahalı tapdı. Məzarın başına yalnız ağır bir daş parçasının qoyulmasını və üzərinə “Atatürkün anası Zübeyde burada gömülüdür. Ölümü: 1923” yazdırılmasını; Zübeyde Hanımın uşaqları çox sevdiyi üçün də ətrafının bir uşaq parkı ilə bəzədilməsini istədi.

Anam indi bu torpağın altında; amma bu torpağın üstündə, milli suverenlik dünyanın sonuna qədər davam edəcəkdir. Zübeyde Hanımın məzarının ətrafı, Atatürkün ölümündən sonra onun son arzusu doğrultusunda tərtib edildi. Məzarın üstünə Kiçik Yamanlar Dağı’ndan gətirilən dörd metr hündürlükdə, on ton ağırlığında bir çəhrayı qayaya yerləşdirildi. Qaya parçasına Zübeyde Hanımın kabartma bir büstü yerləşdirildi.

Hər il Zübeyde Hanımın ölüm ildönümü ilə ana günündə anıt məzarda anma mərasimləri təşkil olunur.

Anıt mezarın yapımından əvvəl mezarda bulunan mezar taşı, anıt mezar yapıldığı sırada muzey olaraq xidmət edən Basmane semtindəki Ayavukla Kilisesi'ne köçürülmüş; 1955-ci ildə də İzmir Arkeoloji Muzeyi'nin deposunda qoruma altına alınmışdır. Orijinal mezar taşı, 2005-ci ildən bəri İzmir Arkeoloji Muzeyi'nde sərgilənir.