Municipium Aelium Salla

Aelium Salla municipium Roma dövrünün yaşayış yeri, Zala çayı sahilindəki Zalalövő şəhərinin indiki mərkəzi hissəsində yerləşir. Hissə-hissə aşkar edilmiş, ziyarət edilə bilən arxeoloji sahə, qədim amber yolu (v. amber daşı yolu, Bernsteinstrasse) Zala çayı üzərindəki körpünün şimal hissəsinin yaxınlığında yerləşir. Sahəsində Roma dövrünün şimal-cənub istiqamətindəki amber yolu ilə qərb-şərq istiqamətindəki, elə də "zalamenti yolu" adlanan yol kəsişir.

Tarixi

Kelt dövründən qalan tapıntılardan bəzi - indiki biliklərə görə çətin müəyyən edilə bilən - yaşayışın başlanğıcını göstərir, lakin burada daimi yaşayışın qurulduğuna dair sübut yoxdur. Roma dövründə burada keçən amber yolu və Zala çayının kəsişməsi səbəbindən bölgə tezliklə önəmli məkan oldu və təbii ki, yaşayış məntəqəsinə çevrildi. Bu gün də aydın deyil ki, yerli sakinlərin məskunlaşması, yoxsa Hadrianus tərəfindən buraya yerləşdirilən legionların gəlişi yaşayışın yaranmasına səbəb olub.

Görünən Roma legionları I əsrin əvvəllərində Zala çayının şimal sahilində düşərgə qurdular, onun yanında (və ya ətrafında) kənd tipli yaşayış məntəqəsi yarandı. Bu, yaşayışda sürətli inkişafın başlanğıcını göstərdi, bu da yeni daş binaların mövcudluğundan sübut olunur. 124-cü ildə imperator Hadrianus şəhərə status verdi, adı Municipium Aelium Salla oldu. Lakin bu yaşayış məntəqəsi 2-ci əsrin ortalarında hücum edən german tayfaları tərəfindən məhv edildi. 4-cü əsrdə qısa müddətə Salla municipiumu yenidən canlandı. Yeni daş binalar, o cümlədən bir qonaq evi (qəbul evi) tikildi, lakin 5-ci əsrdə Roma legionlarının geri çəkilməsindən sonra yaşayış yenidən boşaldı.

Əvvəllər böyük əhəmiyyətə malik olan məskunun yerində daha ciddi insan məskunlaşması izləri uzun müddət ortaya çıxmadı. Roma dövrü məskunlaşma izlərinin mövcudluğu 20-ci əsrdə aşkar edildi. Arxeoloji izlərin qazılması 1980-90-cı illərdə həyata keçirildi. Tapıntıların əhəmiyyətli hissəsi Zalaegerszegi Göcseji Muzeyinin nümayişində nümayiş etdirilə bilər.

Roma dövrü məskunlaşma sahəsinə yalnız - 13-cü əsrin sənədinə görə - kral yaylıçılar – ox atanlar – yerləşdirilmişdir. Yəqin ki, məskunun adı Lövő bu yerdən gəlir. (Məskunun əlavə tarixini Zalalövő məskun adının altında baxın.)