Naryn Nature Reserve

Naryn dövlət təbiət qoruğu - 1984-cü ildə yaradılıb. Qorunun məqsədi, mərkəzi Tyan-Şanda rast gəlinən təbii kompleksləri və orada yaşayan heyvanların, bitkilərin nadir rast gəlinən növlərini artırmaq.

Naryn dövlət təbiət qorununun sahəsi bu gün 105519 ha təşkil edir. Qorunun sahəsində süd məməlilərin- 26 növü, quşların- 104, balıqların- 3, sürünənlərin- 4, yer‑suda yaşayanların – 1 növü rast gəlir. Qurt-kumurskalar bu gün tam araşdırılmayıb.

Qoruda «Kızıl kitabda» yer alan aşağıdakı süd məməlilər var: ilbirs, madıl, süleösün, kürön ayuu, bugu, maral, kulja, suusar.

Quşların aşağıdakı növləri rast gəlir: bürküt, şumkar, kök joru, kökçulduk, kidik bürküt, sarı üki, şahin, şumkar, mıkıyüki, kadimki tartar took və kumay.

Qoruda bitkilərin 600‑dan çox növü var.

Maral yetişdiriciliyi

Buğu, maral – Qırğızıstanda yalnız Naryn dövlət təbiət qoruğunda saxlanılır. 1‑ci il 1988-ci ildə maral yetişdiriciliyi təşkil olunmuşdur. Yetişdiriciliyin məqsədi – buğu, maralları digər rayonlara yetişdirmək və reqlimatizasiyaya cəlb etmək, bundan əlavə gələcəkdə pança ovçuluğunu inkişaf etdirmək.

Bu gün yetişdiricilikdə 25‑dən çox buğu, maral var.

NGPU təbiət muzeyi

2003-cü ildə Naryn qorununun bazasında, ekoloji fəaliyyət və təbiət aləmi ilə daha yaxından tanış olmaq məqsədilə, təbiət muzeyi təşkil olunmuşdur.

Muzeydə Naryn dövlət təbiət qorununun heyvanları və Naryn bölgəsindən çıxan dəyərli mineral nümunələrinin eksponatları göstərilmişdir.

Ekoloji mərkəz

Beynəlxalq təşkilat flora-fauna internationalın dəstəyi ilə 2004-cü ildə ekoloji mərkəz təşkil olunmuşdur. Ekoloji mərkəzin məqsədi şagirdləri, ali və orta təhsil tələbələrini, yerli xalqı ekoloji baxımdan biliklərini artırmaqdır. Mərkəz ekoloji üzrə tədris vasitələri ilə təchiz olunmuşdur.

«Bugu-Maral» ictimai birliyi

2004-cü ildən bəri «Bugu-Maral» ictimai birliyi Narynın bir çox ekoloji problemlərin həllində aktiv iştirak edir. İctimai birliyin yaradılma məqsədi, xalqın ekoloji biliklərini artırmaqdır. Bundan əlavə, bu işdə Naryn vilayətinin OOPT-nin dəstəyinin iştirakı da var. NPO Naryn Dövlət Təbiət Qorunması ilə sıx əlaqədə işləyir.