Ramana Tower

Ramana Tower (Azerbaijani: Ramana qalası, Persian: برج رامانا) – Baku şəhərinin Sabunçu rayonunun Ramana kəndində yerləşən tarixi memarlıq abidəsidir. Bu qala Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən qlobal əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınıb. 2001-ci ildə, Abşeron yarımadasının digər müdafiə strukturları ilə birlikdə, Ramana Qalası da daxil edildi.

İran Şirvanşahları tərəfindən sifarişlə inşa edilən bu qala, tarixi qeydlərə görə 14-cü əsrə aiddir. Lakin bəzi tədqiqatçılar, qalının tikintisinin 12-ci əsrə aid ola biləcəyini irəli sürürlər.

Qalanın daxili həyəti 28x10 metr ölçülüdür. Xarici divarları, divar boyunca yerləşdirilmiş yuvarlaq künc qüllələri ilə möhkəmləndirilib. Ramana Qalısının girişi müdafiə həyətinin içində yerləşir. Dairəvi qüllələrin tipik üç mərtəbəli forması ilə müqayisədə, Ramana Qalısının kvadrat formalı qülləsi dörd mərtəbəyə bölünmüşdür.

Tarix

Qala, ehtimal ki, 14-cü əsrdə Şirvanşahların sifarişinə görə, müdafiə məqsədləri üçün inşa edilib. Bəzi tədqiqatçılar, qalının qalan hissəsinin Nizami dövründə (12-ci əsr) tikildiyini iddia edirlər.

Absheron bölgəsində 13‑14-cü əsrlərdə müdafiə strukturları həmişə divarların əsasında müdafiəni təmin etmirdi. Bəzən taretlər (hətta künc taretləri) Ramana qalasında görülenə bənzər şəkildə ölçüdə azaldılırdı. Buna görə də, divarın əsasındakı müdafiə bütün xarici divarların uzunluğu boyunca bərabər aralıqlarla yerləşdirilmiş otaqlar seriyası ilə təşkil olunurdu.

Ramana qalasının girişi müdafiə həyətinə malikdir. L. Mamikonova görə, ox şəklində dağ sırası formasında olan bu qapı daha sonra qalaya əlavə olunmuşdur.

Dairəvi taretlər üçün xarakterik üç mərtəbəli formadan fərqli olaraq, Ramana qalasının kvadrat taretı dörd mərtəbəyə bölünür. Taretin içindəki yaşayış sahəsi 83 kvadrat metrdir. Yalnız birinci və ən yuxarı mərtəbələrdə ox şəklində dağ sırası formasında damlar var. Digər mərtəbələrin damları düz, ağac kirişlərlə tikilmişdir.

Donjonun dörd tərəfinə yarım dairəvi taretlərin əlavə edilməsi bir tərəfdən onun memarlıq xüsusiyyətlərinə təsir edərək daha möhkəm xarakter qazandırdı və beləliklə binanın hündürlüyünün artırılmasına imkan verdi, digər tərəfdən isə taret divarlarının müdafiəsinin daha səmərəli təşkilinə şərait yaratdı.

Filmlərdə

Ramana Qalası "Koroğlu", "Nəsimi" və "Babək" kimi filmlərin çəkiliş məkanı kimi istifadə olunmuşdur. Qala 1956-cı ildə "Koroğlu" filminin çəkilişi zamanı, çökək vəziyyətdə olduğu halda, bərpa olunmuşdur. Tarixçilər keçmişdə Ramana Qalası ilə Qız Qalası və Bakıxanov kəndi arasında yeraltı keçidin mövcudluğunu qeyd etmişlər.

İlk baxışda qala divarlarının yanındakı təpədəki böyük, daş kimi görünən qaya gözə çarpmasa da, özündə cazibədar bir hekayə daşıyır: deyilir ki, bülbül bu qayanın yanında Koroghlu mahnısını oxuyub. Kəndə və tarixi yerlərə gələn yerli sakinlər bu böyük daşı tez-tez bu xüsusi kontekstdə, bu tarixi abidələri araşdıran hər kəsə təqdim edirlər.