Sarrafon Mosque

Sarrafon məscidi (Mulla Oriziy məscidi, Tahti Toqi Sarrafon məscidi) — Buxorodakı memarlıq abidəsi. Bu məscid Buxoro xanlığında hakimiyyət edən şeyboniylər sülaləsinin hakimiyyəti dövründə 1515—1516-cı illərdə tikilmişdir. Özbəkistanın maddi və mədəni irsinin daşınmaz əmlak obyektləri milli siyahısına daxil edilib.

Sarrafon məscidi 20-il sonra, Toqi Sarrafon inşa edildikdən sonra bu adla adlandırılmışdır. Məsciddə son dəfə XIX əsrin sonu və ya 1905-ci ildə təmir işləri aparılmışdır. Qədim məscid mürəkkəb memarlıq həllinə malikdir. Məscidin yüksək supa üzərində inşa edilmiş ikiqat ayvanı mövcuddur. Son dəfə aparılan təmir işlərində məscidin qərb divarında „qirma“ üsulunda mavi fon üzərində ağ rənglərlə hərflər yazılmışdır. XX əsrin 70-ci illərinə qədər Sarrafon məscidi çayxana və kitabxana kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu gün də məscid çayxana kimi istifadə olunur. Məscidin giriş tərəfindəki pəncərənin kitabçasında göy fon üzərində ağ hərflərlə nəsrli xətində bəhs və hədis yazılıb. Kitabçada Allah və hökmdarın adları qızılı rəngdə yazılmışdır, 1980-ci illərdə qismən təmir işləri aparılmışdır. Bu günə qədər bitikdə zədələnmə səbəbindən tam oxunması mümkün deyil. Qapısının üstündəki yazıda „Bu bina Ubaydulloh Bahodirxan hakimiyyəti dövründə 1534—1535-ci illərdə tamamlanmışdır“ deyə məlumat verilir. Bu bitiki məşhur buxorluq husni xət sahibi Məhəmməd Darviş Qonoq yazmışdır. Sarrafon məscidinin sütunlarından birində ustanın adı nəsrli xətində yazılmışdır. Bu mətn XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində yazılmışdır. Sütunda „Usta Fayzullahın işi“ deyilir. Məscidin şərq tərəfindəki divarında gəncdən hazırlanmış dördbucaqlı kitabçalar var, nəsrli xətində dörd misra şeir gətirilmişdir. Bitik mavi fon üzərində ağ hərflərlə nəsrli xətində yazılmışdır. Məscidin qərb divarının məhəbbətinin üstündə gəncdən hazırlanmış şəmş kitabçada Qur’ani Kərimin „İxlos“ surəsi süləs xətində gətirilmişdir. Bu şəmş kitabçanın sağ tərəfində „Cinn“ surəsi 18-ci ayəsi, sol tərəfində „Nisa“ surəsi 103-cü ayəsi süləs xətində gəncdən hazırlanaraq dördbucaqlı formada yazılmışdır.