Shakpak-ata mosque

Şaqpaq ata məscidi – Respublika əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidələrinin dövlət siyahısına daxil edilmiş dini memarlıq əsəri.

Yerləşdiyi yer

Maqıstau vilayətinin Tüpqarğan rayonundakı Taşıq kəndindən qərbə doğru 25 km yerdə qoruqda yerləşir.

Tarixi

Jartastan qaçaraq tikilmiş Şaqpaq ata məscidinin quruluşunu araşdıran alimlər G.C. Medoev 9-10 əsrlərə, S. Əcigəliev isə 12-13 əsrlərdəki memarlıq əsərinə aid edir.

Xüsusiyyətləri

Məscidin mərkəzi kubbəsi otağı keçən uzun düzəmdir, onun iki tərəfində qoru ev yerləşir. Mərkəzi namaz oxunan otağın salonunun (5,0×4,5 m) dörd bucağından yumru sütunlar çıxıb, onların arasına bəzəkli qapı ilə bağlanıb. Salonun tavanından kubbe oyulmuş, ondan silindrik forma (hündürlüyü 1,55 m) çıxarılmış. Formanın xaricindəki kvadrat layihəli pavilyonla davam edir. Pavilyon mərkəzi otağa işıq verən formanı yağışdan qorumaqla yanaşı, nəzarət qülləsi funksiyasını da yerinə yetirir. Hər iki tərəfdəki otaqların şimal tərəfində sərnişinlərin dayanacağı hanaka (səki ilə) olması ehtimalı var. Cənub tərəfindəki otağın arxa divarında mihrap, onun iki yanından kiçik iki otaq oyulmuş. Məscidin divarlarında xüsusi hazırlanmış ornament işarələri görünmür, yalnız hər yerində dərin oyulmuş boşluqlar var. Əsas bəzək-ornament giriş taxtası və döşəmə divarlarını naxışlandırmağa (heyvanlar, silahlar, adət-ənənə insan şəkilləri, yazılar, digər) sərf olunmuşdur. Bu qoruqda yeraltından tikilmiş Şaqpaq ata məscidindən başqa 10‑19 əsrlər arasında əsası qoyulmuş saqanatam, qəlpətəs, saqanə-qoytas kimi bir çox dini abidələr də saxlanılır.