Sheykh Babi Yagub Mausoleum

Şeyx Babı türbəsi (Azərbaycan dili: Şeyx Babı türbəsi) Füzuli rayonunda, mübahisəli Qarabağ bölgəsində, beynəlxalq səviyyədə Azərbaycan hissəsi kimi tanınan Babi kəndində yerləşən türbədir. Türbə 1272-ci ildə tikilmişdir. 29 sentyabr 2020-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən, Azərbaycanla toqquşmalar zamanı ağır zərər görmüşdür.

Araşdırmalar

A.I.Brozgul kompleksin tarixini 12-ci əsrə səhv təyin etmiş, I.P.Sheblykin isə türbəni “Şah Babalı” adlandırmışdır. Türbədəki kufi bağlaması N.V.Khanikovun diqqətini 19-cu əsrin ortalarında çəkmiş və o, öz əsərində kəndi “Babili”, albomda isə “Bab” adlandırmışdır. Lakin bağlamanı Khanikov səhvlərlə və çatışmazlıqlarla yazmışdır. Daha sonra bu bağlama tam olaraq deşifrə edilmiş və Azərbaycan ərəb-fars-azərbaycan dillərindəki yazıların nəşri həcminə daxil edilmişdir.

2011-ci ilin yayında Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi əmri ilə türbənin arxeoloji qazıntıları başlanmışdır. Ekspedisiyanın rəhbəri Xaqani Əlməmmədov, türbənin yaxınlığında Şeyx Babı xanəgahının qalıqları da tapıldığını, ilkin olaraq karvansaray kimi istifadə edildiyini, daha sonra isə məscid kimi istifadə edildiyini bildirmişdir. Onun sözlərinə görə, 6 daş qəbir tapılmışdır, bunların müharibəçilərə aid olduğu düşünülür. Qəbirlerden birində başı kəsilmiş skelet, digərində isə skelet və ox ucları tapılmışdır. Qazıntıların tamamlanmasının ardından bərpa işlərinin aparılması planlaşdırılır.

Memarlıq

Türbə səkkizbucaqlıdır və kənarların eni 3 metrdir. Türbə incə daş lövhələrdən hazırlanmış səkkizbucaqlı sferik kubbə ilə örtülmüşdür. Materialı kəsilmiş daş (kireçdaşı)dır.