Shirik-Rabat

Chirikrabot — sak kabilarından olan opasiaklar şəhərinin xarobası (mil. e. 1min illik orta dövrlər). Jangadaryo boyunca (Qızılqum) yerləşir. Xorazm arxeologiya-etnoqrafiya ekspedisiyası (1948—49), Yu.A.Rapoport rəhbərliyindəki arxeologiya otriadi (1957—58) tərəfindən araşdırılmışdır. Ch. qalası tuxumsimon təpə (hündürlüyü 15 m) üzərinə qurulmuş, sahəsi 850×600 m. Ətrafı kvadrat formalı kərpicdən (30×30×9 sm‑dən 50×50×S sm) qaldırılmış. Daxili və xarici divar ilə örtülmüş. Divarın arxasından qala dövrü ilə xandaq (eni 40 m, dərinliyi 4,5 m) qazılmış. Ch.nin ən qədim yaddaqalan abidələri məzarqorğondur, onlardan 6‑sı məlumdur. Məzarqorğonda 10‑a yaxın qəbri açılmış. Qəbrlərə cəsədlər çalxança, başları şim.-qərbə yönəlmiş şəkildə yerləşdirilmiş. Məzarqorğondan miladdan əvvəlki 1min illik orta dövrlərə aid bir neçə şamdan parçası, yastı dəlilli dəmir kılıç, 3‑bucaqlı cəfər ox ucları və kiçik qızıl əşyalar tapılmış. Şəhərin şərq cənub tərəfində yerləşən qədim yaddaqalan abidələrdən biri xam kərpicdən tikilmiş, dairəvi formalı məqbərə (diametri 38,5 m, hündürlüyü 8,4 m) xarobasıdır, kvadrat formalı 4 otaqdan (hər biri 5,9×5,9 m) ibarətdir. Məqbərədən dəmir çəncirlər, pıçaq, qızıl və gümüşdən hazırlanmış zəngçilər, müxtəlif bəzəklər çıxarılmış. Şamdan əşyaların əksəriyyəti miladdan əvvəlki 3‑I əsrə aiddir.