Silahtar Ömer Pasha Mosque

Silahtar Ömer Paşa Camii, Türkiyənin Tokat vilayətinin Erbaa rayonuna bağlı Akça bələdiyyəsində yerləşən, "Çandı Texnikası" sayəsində heç dülgər istifadə edilmədən, ağac və kəsilmiş daşdan tikilmiş, mülkiyyəti Vakıflar Ümumi İdarəsinə məxsus və hələ də istifadə olunan məscid.

İnşa tarixi

Məscidin inşa kitabəsi günümüzə çatmadığından tarixləndirmə mövzusunda fərqli fikirlər mövcuddur. İlk fikir, məsciddə mövcud olan ceylan dərisi bir lövhənin üzərində H.1087/M.1676 tarixinin və o dövrün anlayışını əks etdirən memarlıq xüsusiyyətlərinin olması əsasında məscidin 17-ci əsrin ikinci yarısına aid bir Osmanlı əsəri olduğu yönündədir. İkinci fikrə görə isə, məscid 1082-ci ildə tikilmiş bir Səlcuq əsəridir və müxtəlif tarixlərdə təmir olunmuşdur. 17-ci əsrdə müxtəlif şəhərlərdə bəylerbəyliyi və valilik etmiş Silahdar Ömer Paşa'nın məscidə verdiyi hədiyyələrdən və bu hədiyyələrə işlənmiş tarixdən dolayı quruluş tarixi səhvən 17-ci əsr hesab edilir.

Memarlıq xüsusiyyətləri

Məscidin xarici strukturundakı daha sadə görünüşə baxmayaraq daxili dizaynındakı zənginlik ilə diqqət çəkir. Məscidin memarlıq xüsusiyyətləri aşağıdakı kimidir:

Səlcuq daş və çini bəzəyi var.

Ağac və boya bəzəyi mövcuddur.

Kəsilmiş daş və giləmeyvə ilə inşa edilmişdir.

Bəzəkli qapı və ağac körpü ilə əhatə olunmuşdur.

Ağac tavandır və 4 ədəd ağac dəstək sütunu var.

Mimber və mihrap Səlcuq naxışları və formaları ilə 11-ci əsr Türk incəsənətinin bir sintezidir.

Tavanın çiçəkləri və boya bəzəkli tavanda altıguşələr, gövdədə kəsişən formalar və asılı röliflər görünür.

Osmanlı dövründə təmiri

Məscidin təmiri üçün 1707-ci ildə vakıf qurulduğu bildirilir. Həmçinin araşdırmalar zamanı bir giləmeyvə parçasına rast gəlinmiş və bu parçada tarix olaraq 18 Sentyabr 1278 (1862) ifadəsinin olduğu anlaşılmışdır. Məsciddəki iki ədəd mis şamdanın üzərində, Silahtar Ömer Paşa'nın şamdanları 1688-ci ildə məscidə vakf etdiyi yazılıdır. Bu halda məscidin bu tarixdə və ya ondan əvvəl tikildiyi düşünülə bilər. Anadoluda orijinal strukturunu qoruyabilmiş ağac ağırlıqlı bir məscid olaraq dəyər daşıyır.