Tortum Castle

Tortum Qalası (Gürcücə: თორთომის ციხე), tarixi Tao bölgəsində, bu gün Erzurum vilayətinin Tortum rayonuna bağlı və köhnə adı Tortum olan Tortumkale kəndində Orta əsrdə Gürcülərdən qalan bir qaladır.

Tarix

Bir yaşayış yeri olaraq Tortum, bu günkü şəhərin yerləşdiyi yer deyildi. Tortum şəhərinin yerləşdiyi yerin köhnə adı Nihah ya da Nihağdır. Nəinki F.R. Maunsell’in 1902 tarixli İngilis "Oltu-Tortum" xəritəsində də bu yaşayış "Nikhagh" şəklində yazılmışdır. Bir yaşayış yeri olaraq bu günkü Tortumkale kəndi Tortum adlandırılırdı. Tortum Qalası və köhnə Tortum kəndinin yerləşdiyi Tao, Orta əsr Gürcüstanını təşkil edən bölgələrdən biri idi. Nəinki Osmanlılar bu bölgəni və qalayı 16-cı əsrin ortalarında Gürcülərdən ələ keçirmişdir. Tortum Qalası da bu dövrdən qalmaqdadır. Qalada kilsənin olması da bu quruluşun Osmanlı dövründən əvvəl tikildiyini göstərir. Tortum Qalası, 1978-ci ildə qorunması gərəkən mədəni irs kimi qeydiyyata alınıb.

Memarlıq

Tortum Qalası, qayalı bir təpənin üzərində inşa edilmiş olub daxili və xarici qaladan ibarətdir. Qaladan geriyə yıxıq halda yüksək divarlar, kilsə ilə qala daxilindəki bəzi binaların qalıqları qalmışdır. İnşa edildikdən sonra qalının bir neçə dəfə təmir edildiyi istifadə olunan tikinti materiallarından anlaşılır. Daxili qaladan kənarda, cənub tərəfdə yerləşən Tortum Qalası Kilsəsi tək nəfəsli bir quruluşdur. Kilsənin bir divarı demək olar ki, tamamilə sağlam qalmışdır.