Uçan ağıl

Uçan ağıl, Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunda Sirab kəndinin şimalında yerləşən arxeoloji sahədir. O, Sirab piedmontlarında, Sirab Suyu çayının yuxarı axınında, eyni dövrdən olan digər yerlərlə, Sorsu və Zirinclik ilə birlikdə, dəniz səviyyəsindən 1200 m yüksəklikdə yerləşir. Təxminən 4850-4350 BC dövrünə aid olduğu tarixlənir, lakin III minillik BC-də də məskunlaşmışdır. Uçan Ağıl ehtimal ki, köçəri çobanlar tərəfindən mövsümi olaraq istifadə olunurdu. Onlar əsasən keçi sürülərini otladırdılar.

Təsvir

Uçan ağıl 2015‑2017-ci illərdə Azərbaycan və Fransa‑dan ibarət beynəlxalq arxeoloji ekspedisiyanın, Vəli Baxşəliyev və Katerin Marro rəhbərliyi altında aparılan arxeoloji qazıntıları ilə tədqiq olunmuşdur. Səth materialları boyalı qablar və saman keramika təşkil edir. Tapıntılar arasında Kura‑Araxes mədəniyyətinə aid keramika parçaları var. Nəticələr arasında Duzdağda (Bax: Naxçıvanda Abidələr Siyahısı#Duzdagh_field) məlum olan daş balta tipli alətlərin bir neçə nümunəsi tanınır. Bu məskən Azərbaycan və Cənubi Qafqazda Dalma mədəniyyətinin yayılması və öyrənilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Uçan Ağılın Erken Xalkolit dövrü keramika çox fərqlidir və başqa yerdə demək olar ki, tanınmır. Gec Xalkolit dövrünün keramikası isə yenidən Erken Xalkolit dövründən fərqlidir. Gec Xalkolit keramika repertuarı əsasən samanla qarışdırılmış və saman üzlüdür. Ovculara bənzəyir, lakin ondan bir qədər daha erkən bir versiyanı təmsil edir.