Vezir Mosque

Vezir Camii ya da digər adıyla Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Vezir Camii, İstanbulun Fatih rayonunun Sirkeci məhəlləsində 1987-ci ildə tikilmiş bir məsciddir.

17-ci əsrdə Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tərəfindən tikilmiş və 19-cu əsrdə yıxılmış məscidin yerinə 1831-ci ildə edilən minbarlı məscid, 1928-ci ildə tamamilə xarab olduğu üçün yıxılmış və bu günkü məscid, Vakıflar Ümumi İdarəsi tərəfindən ənənəvi memarlıq anlayışı ilə 1985-1987-ci illərdə tikdirilmişdir. Sirkeci Qarpının girişinin sağ tərəfində yerləşir.

Tarix

Məscidin keçmişi, 17-ci əsrdə Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tərəfindən tikilən məscidə əsaslanır. 1678‑dən əvvəl tikildiyi bilinən məscid, 1829‑cu ildəki yanğında xarab olmuş; 1831‑ci ildə minbarlı bir məscid şəklində yenidən tikilmişdir. Bu məscid, 1865‑ci ildəki Hocapaşa yanğında zərər görmüş, lakin ayakta qalmış; 1928‑ə qədər ibadət açıq saxlanılmışdır. Zədələndiyi üçün bu tarixdən sonra tamamilə yıxılmışdır.

Yıxılan məscidin sahəsi Vakıflar Ümumi İdarəsi tərəfindən bir çayxanaya icarəyə verilib. Zamanla səhnə əlavə edilən çayxana, 1954‑ə qədər lisenziyəsiz olaraq Anadolu Saz Evi adıyla bir pavyon kimi istifadə olunmuşdur. Bu tarixdən sonra lisenziya alaraq istifadəyə davam etmişdir. Binanın yenidən məscid kimi tikilməsi mövzusunda 1980‑ci illərdə ətraf tacirinin dövrün baş naziri Turgut Özal‑dan tələb etməsi nəticəsində bina 1985‑ci ildə yıxılmışdır.

1987-ci ildə bu günkü məscid, memar İbrahim Aydın Yüksel‑in ənənəvi memarlıq anlayışı ilə tikilmişdir.

Memarlıq

Kvadrat formalı tək kubbəli məscid, küçədən bir qoruma divarı ilə ayrılır. Betonarme tikilmiş, daşla örtülmüşdür. Tək şərəfli bir minarəsi var.

Məscidin həyətinə küçədən bir qapı ilə daxil olunur. Həyətin sol tərəfində şadırvan yerləşir. Son ibadət yeri üç kubbə ilə örtülüdür. Məscidin səkkiz kəmər, on bucaqlı sütunla dəstəklənən bir mərkəzi kubbəsi var.

Marmer tac qapısı ağ və hazar çəhrayı rəngdədir; eyni rəng tərtibatı məscidin minber və məhrəbində də istifadə olunmuşdur. Üzərindəki cəlî sülüs formalı kitâbədə ebced hesabı ilə tarix yazılmışdır. Kitâbenin üzərinə Zümer Sûresinin 73-cü ayənin son bölümü işlənmişdir.

Məscidin içi pəncərələrin üst sırasına qədər çini ilə örtülüdür. Minber və vaaz kürsüsü mərmərdən ibarətdir. Minberin ətrafında boydan boya dolanan bir mərmər silmə var.