Barskaun Canyon
Барскоун каньоны — Тескей Ала-Тоонун солтүстік жағындағы ірі каньондарының бірі. Тескей Ала-Тоудың су бөлу шетінен Ыстықкөлдің оңтүстік жағасына дейін 60 км қашықтыққа созылып жатыр. Теңіз деңгейінен 1608–3500 м биіктікте. Каньон протерозой және палеозойдың кристалдық тектерінен (гранит, сланец, гранит-диорит ж.б. антропогендік шөгінді тектерінен, төменгі бөлігі көл жағасындағы аллювиальды‑пролювиалды шөгінділерден тұрады. Жағалары тіке (60-70° дейін) және биік (2 км-ге дейін); төбесі оң жақта қуысты (150-300 м).
Генезистік түрі бойынша көп бөлігі құйылған эрозиялық қапшық, жоғарғы жағы төр түрінде. Қапшық неогеннің соңында (плиоценнің 2-шы жартысында) және антропогенде (плейстоценде) пайда болған. Рельефі бойынша 3 бөліктен тұрады. Жоғарғы бөлігі биік таулы аймаққа сәйкес келеді, ескі және қазіргі мұңғулар өзгерген, төр, төбешік сияқты өрістер, аскы, төң карын (морена) және басқа морфоскульптуралар тән; орталық бөлігі орта биіктіктегі және жапыз таулар зонасында; эрозиялық-денудациялық морфоскульптуралар (негізінен 1 км-ге дейін терең қапшықтар); құйылған шағындар ж.б. тән; көркем шарықтар бар; төменгі бөлігі көл жағасындағы жазыққа сәйкес келеді (қапшықтың ауызынан көлге дейін); аллювиалды, проливтік шілінді конусын иемденеді; өзен түбінің төмендігі жайық (500–600 м-ге дейін); жағалаулары тіктөртбұрышты. Қапшық арқылы Барскоон суы ағып өтеді. Климаты жұмсақ континенттік; қысы суық, жазы салқын, қаңтардың орташа температурасы -5 - 8°C, шілденің орташа температурасы +12 - 17°C. Жылдық жауын-шашын мөлшері 350 – 600 мм. Қапшықта жалпы ауданы 0,48 шаршы км-ге жеткен кішкентай көлдер бар. Көл жағасындағы жазыққа құрғақ дала, тау етегіне шалбалы дала, орта биіктіктегі тауларға қарағай-бадалдық орман, биік таулы бөлікке субальп, альп шалбасы және биік таулы тундра ландшафттары тән. Орман қаптамасы, жайлау-қысқыштары бар. Ол жазғы және қыстық жайылым үшін пайдаланылады. Қапшық арқылы Жоғарғы-Нарын, Ақ-Шыйрак сырттарына және Кумтөрге барушы автомобиль жолы өтеді. Аумақта туризм спорты жақсы дамыған.
Қысқаша мәлімет
- Түрі
- canyon
- Теңіз деңгейінен биіктігі
- 1 608 м, 3 500 м
Деректер Wikidata-дан алынған.
Тегтер
Жақын орындар
Дереккөздер
Бұл беттегі мәтін мына мақаладан аударылды: Барскоон капчыгайы (ky.wikipedia.org), 25 December 2025 жағдайы бойынша
Мәтін CC BY-SA 4.0 лицензиясы аясында таратылады.


.jpg%3Fwidth%3D640&w=3840&q=75)
.jpg%3Fwidth%3D640&w=3840&q=75)