Burmalı Minare Mosque

Бұрмалы мұнара мешіті (Burmalı Minare Camii), немесе өзге атаулары Ұлы мешіт (Ulu Camii) және Сот мешіті (Mahkeme Camii) — Амасья провинциясында орналасқан тарихи сипаттағы діни ғимарат. Атауын бұрмалы мұнарасынан алған мешіт жанындағы селжүк күмбезімен және Осман дәуірі мұнарасымен назар аударады. 1237 жылы Анадолы селжүк мемлекетінің билеушісі II Гыясаддин Кейхүсрев (II. Gıyâseddin Keyhüsrev) тұсында Ферруқ бин Селжүк (Ferruh b. Selçuk) салдырған.

Ол қазіргі Бақыршылар базарының (Bakırcılar Çarşısı) артында орналасқан. Селжүк сұлтаны II Гыясаддин Кейхүсрев тұсында оның уәзірі Ферруқ бей (Ferruh Bey) 1237–1247 жылдар аралығында салдырған деп айтылғанымен, салынған уақыты нақты белгісіз. Алғаш салынғаннан кейін 1590 жылы жер сілкінісінен және 1602 жылы өрттен қираған мешіттің мұнарасы 1730 жылы болған өртте жойылып, қайта жөнделді, және бұл жасалған мұнара бұл жолы мешіт ғимаратына сай мықты тастан салынды. Мұнараны айнала бұралған ойықтар құрайтын бұл мешіт Бұрмалы Мұнара мешіті деп аталды. Ғимарат селжүктердің дамыған күмбезді мешіт түрін көрсетуі жағынан маңызды. Оның қасбеті басқа Анадолы селжүк туындылары сияқты геометриялық мотивтермен және мукарнас толтырмаларымен әшекейленген. Мешіт кіреберісінің екі жағындағы мұнара мен кесенеден басқа өте реттелген тікбұрышты пішінге ие. Мешіттің ішін құмтастан қаланған қалың әрі берік қабырғалардың батыс және шығыс қасбеттеріндегі төрт, оңтүстік қасбеттегі үш терезе жарықтандырады. Мешітке мұнара мен кесене арасында сыртқа қарай созылған кең ойықтың ішіндегі аркалы есік арқылы кіреді. Ішкі кеңістік михраб осінің екі жағына орналастырылған үш-үштен бағанамен үш нефке бөлінген. Ортаңғы қатардағы осы тоғыз бөліктің үшеуі күмбезбен жабылған. Екі жақта қыбла қабырғасына жақындары еңіс, қалған бөліктері бесік тәрізді төбелермен жабылған.

Кіреберіс қасбетінің сол жақ бұрышында, жапсарлас салынған пирамида шатырлы кесенеде ғимарат әмині Ферруқ бей мен оның ұлы Юсуф бей (Yusuf Bey) жатыр. Кесене шаршы негіз үстіндегі сегізбұрышты жоспарлы, кесілген тастан жасалған. Дене қабырғалары үстінде екі қатар кірпі тәрізді қарниз (kirpi saçağı), содан кейін пирамида шатыр келеді. Ғимараттың үстіңгі қабаты жақын уақытқа дейін кітапхана ретінде пайдаланылып, төменгі бөлігінде қазір Амасья мұражайында тұрған мумиялар сақталған. Шахзада Джумудардың (Şehzade Cumudar) мумиясы да осында болғандықтан, халық арасында кесене Джумудар кесенесі (Cumudar Türbesi) деп те аталады.

Мешіт екі жыл бойы жалғасқан соңғы қалпына келтіру жұмыстарынан кейін 2024 жылы 2 тамызда қайта ғибадатқа ашылды.