Cerrah Pasha Mosque

Джеррах Мехмед паша мешіті — Стамбул облысының Фатих ауданындағы Аксарай мамалада орналасқан тарихи мешіт. Оны 1594 жылы Джеррах Мехмед паша салдырған. Сәулетшісі — Мимар Дауыт ага.

Джеррахпаша мешіті Стамбулдың жеті төбесінің бірінің үстіне салынған кешен. Уақыт өте келе кейбір ғимараттары жойылғандықтан, бүгінге дейін тек мешіт пен оның қосалқы құрылымдары сақталған.

Сәулеті

Ішкі кеңістік ауданы 624 шаршы метр, аула мен бақ ауданымен қоса жалпы ауданы 3 360 шаршы метр. Бір мұнаралы, классикалық осман сәулет стилінде салынған.

Шаршы жоспарлы мешітте алты пілаяқты бағанаға отырғызылған үлкен күмбезді оңтүстік пен солтүстіктегі екі жарты күмбез қолдайды. Михраб орны төрт бұрышқа жақын жоспарлы және сыртқа шығыңқы. Негізгі күмбезді айналдырған төменгі төрт жарты күмбездегі терезелер мешіт ішіне жарық ағынын қамтамасыз етеді. Мешіт ішіне бүйірлерде бір-бірден, ал негізгі беттегі ортадан тәжкапы арқылы өтетін үш кіреберіс бар. Кіреберіс бетінің қақпасының үстіне мукарнас жасалған және толығымен мәрмәрден. Оң мен сол жақта құм сағаты пішінді екі жіңішке сомаки бағана бар. Бұлардың жанында мәрмәрден жасалған бір-бір ойма ниша бар. Мешіт ішінде бүйірлерде және кіреберіс бетіне параллель созылған жоғарғы мафил бар. Мешіт ішінде ағаш уағыз мінбесі, ойма мәрмәр мінбер және өте нақышты тәж-михраб (мәрмәр үстіне гипспен сыланған) бар. Михрабтың үстінде «кәлима-и тәухид» жазулы. Мешіттің күмбезінің үсті қорғасынмен қапталған, іші толығымен қалам жұмысты әшекейлі. Әшекейлер мафил терезелерінің жоғарғы бөлігіне дейін түседі. Әшекейлер жақын уақытта жасалған. 1820 жылы мұнарасына найзағай түсіп кеткен. Осы жылы мешіттің мұнарасы қайта салынып, оның төбесі тастан жасалған. Қазірде де төбесі тастан. Мешіттің мұнара мен күмбез аламы түпнұсқа.

1892, 1958, 1960 және соңында 1979 жылы мешіт жөнделген, соңғы жөндеуде бұрын құлаған жағдайда болған соңғы жамағат орнының күмбездері мен аркалары толығымен қайта салынған. Мешіттің соңғы жамағат орнында екі михраб, сегіз порфир мен гранит баған және олардың үстінде алты шағын күмбез бар. Мешіттің михрабында жасыл түсті, өте құнды және түпнұсқа Изник кәшіні бар. Михраб бетінде төменде бір қатар бенекті көк/ақ түсті тағы да Изник жұмысы бордюр кәшіні бар. Мешіттің осы бетінде үстіндегі дөңгелек терезелер витраж түрінде және түпнұсқа. Төменгі бөліктердегі витраждар жаңа. Олар 1979 жылы ауыстырылған. Мешітке, ең сыртта бірі кейін қосылған, үшеуі түпнұсқа болып келетін төрт қақпадан кіріледі. Мешіттің оң және сол жағында маңызды тұлғалардың қабірлері бар.