Enez Castle

Энез қамалы — Түркияның Едирне провинциясына қарасты Энез ауданында, Мерич өзені Эгей теңізіне құятын жерде орналасқан ежелгі қамал.

Ашық аспан астындағы мұражай болып табылатын қамал фестивальдар, көрмелер сияқты іс-шараларға пайдаланылады. Оның ішінде Византия дәуірінде үлкен шіркеу ретінде салынған, 1455 жылдан бастап мешіт ретінде қолданылған, Энез Айя-Софиясы деп те аталатын ғибадат ғимараты бар.

Тарихы

Қамалдың салынған уақыты нақты белгілі емес, алайда қабырғаларындағы қайта пайдаланылған құрылыс материалдары оның Византияға дейін салынғанын көрсетеді. Оны Балқаннан келген варварлардың шабуылдарына тосқауыл қою үшін салған деп есептейді. Шығыс Рим императоры Юстиниан VI ғасырда ғимаратты жөндеуге бұйрық бергені белгілі. Ішіндегі үшкір Осман догалары оның Осман дәуірінде де қолданылғанын білдіреді.

Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған қамалдың басты кіреберісі солтүстік-шығыста орналасқан. Монументалды кіреберіс қақпаның жанындағы қабырғада ақ мәрмәрдан жасалған фракиялық атты жауынгердің бейнесі бар. Теңізге қараған жағында қамалдан теңізге қарай екі қорғаныс қабырғасы созылып, теңіз жағындағы айлақты қорғайды. Қабырғаларда өңделген тас, кірпіш және ежелгі сәулет бөлшектері қолданылған.

Қамалдың ішінде XII ғасырда базилика ретінде салынып, 1455 жылы мешітке айналдырылған деп есептелетін ғибадат ғимараты және часовня ретінде пайдаланылған, едені бай мозаикамен қапталған шағын үңгір бар. Үңгір қабырғаларындағы мифологиялық көріністерді бейнелейтін рельефтер Едирне мұражайына апарылған.

Қазіргі кезде қамалда фестивальдар, көрмелер сияқты іс-шаралар өткізіледі.

Фатих мешіті

Қамал ішіндегі базилика «Энез Айя-Софиясы» немесе Фатих мешіті деп аталады. Ол қамалдың оңтүстік-шығыс шетіндегі ең биік нүктеде орналасқан. Көлемі 21x38 м, грек кресті жоспарлы ғимарат өз заманының ірі шіркеулерінің бірі болған. Стамбулдағы замандастарына ұқсас жоғары шеберлікпен салынған ғимарат 1455 жылы мешітке айналдырылып, 1965 жылғы жер сілкінісінде қирап, тасталып кеткен. Ғимаратта Византия және Осман дәуірлеріне жататын қабырға суреттері бар.

Энез Айя-Софиясы 2016 жылы басталған қалпына келтіру және реконструкция жұмыстарымен қайта тұрғызылды. 2021 жылы ғибадат етуге де, көруге де ашылды.