House-Museum of Samad Vurgun

Самад Вургунның үй-музее Азербайжанда ақын, ғалым және қоғамдық қайраткер Самад Вургун (1906–1956) есімін еске алады, екі мәрте Мемлекеттік сыйлық лауреаты Самад Вургунның үй-музее - жазушылар мен композиторлардың естелігін мәңгілікке сақтап қалу мақсатында құрылған алғашқы ескерткіш музейі. Ол Азербайжан Республикасы Мәдениет және туризм министрлігіне қарасты.

Сипаттамасы

Музей 19‑шы ғасырдағы ғимараттың үшінші қабатындағы алты бөлмелі пәтерде орналасқан. Самад Вургун осы пәтерде өмірінің соңғы екі жылын өткізді, іс-әрекеттерімен айналысты.

Үй-музей 1974 жылы үкімет шешімімен ойластырылып, 1975 жылғы 6 қазанында ашылды.

Өткен кезеңде музей қоры кеңейтілді, жаңа экспозиция бөлімдері құрылды, ақынның өмірі мен қызметі туралы зерттеулер жүргізілді. Жинақтау музейдің қызметінің негізі болып табылады. Бұл жұмыс жоспарлы түрде, сондай-ақ әртүрлі тақырыптар бойынша жүзеге асырылады. Нәтижесінде Вургунның ескерткіш заттары, түпнұсқа фотосуреттер, суреттер, қолжазбалар, зерттеу жұмыстары, сыйлықтар, өткен жылдардың журналдары және т.б. материалдар музей қорының көлемін ұлғайтты. Қазіргі уақытта экспонаттардың жалпы саны 16 000‑нан астам.

Поэзия үйі, музейдің филиалы, ақынның туған жері Қазах облысының Юхари Салахлы ауылында орналасқан.

Музейдегі үш бөлме – ақынның жұмыс бөлмесі, қонақ бөлмесі және жатын бөлмесі оның денсаулығы кезінде болған күйінде сақталған. Қалған үш бөлмеде Вургунның өмірі мен қоғамдық қызметін, сондай-ақ оның естелігін көрсету мақсатында экспозиция жасалған.

Әншінің кабинеті – кабинет. Барлығы қарапайым, барлығы әдеттегі. Жазу үстелі, орындықтар, кітаптармен толтырылған шкафтар. Жазу үстелінде ақынның соңғы қолжазбалары, өмірінде шегінбеген темекілері, әйелі мен балалары түсірген фотосуреті, кішкентай себеттегі күлгін шарф ақынның ең сүйікті күлгін раушандары ретінде бейнеленген. «Вагиф», «Фархад пен Ширин», «Адам», «Айгün» және көптеген басқа шығармалар, мақалалар, сөздер бір кезде осы жазу үстелінің артында жүзеге асырылған.

Ақынның қонақ бөлмесі оның денсаулығында болғандай сақталған. Самад Вурғұн ақын ғана емес, сонымен қатар ашық ойлы адам, қонақжай иелік етуші. Бұл қонақүйге ақынның достары – жазушылар, композиторлар, суретшілер, ауыл жұмысшылары және оның талантын бағалаушылар жиі келетін.

Бөлмеде бір патшалық бар. Әзірбайжан ұлттық операсының негізін қалаушы, Узеир Хажибеев, және Гара Гараев, Фикрат Амиров, Саид Рустамов, сондай-ақ басқа композиторлар өз шығармаларын осында орындаған.

Тұрғын бөлмеде, 1944 жылы, халық суретшісі Микаил Абдуллаев ақынның бірінші қолжазба портретін суреттеген. Самад Вургун осында өзінің бақшасында сипатталған.

Экспонаттардың арасында сағат бар. Самад Вургун қайтыс болғанда, 1956 жылғы 27 мамырда, ақынның әйелі Хавар Ханым сағатты тоқтатқан.

Еске алу бөлмелерінің соңғысы – ақынның жатын бөлмесі. Мұнда да бәрі бұрынғыдай сақталған.

1956 жылғы ақынның өлім маскасы да бар.

Сонымен қатар, Самад Вургунның ұлы Вагиф Самадоглу да осы мұражайда жазу үстелі, скрипка, пианино және басқа заттарға ие.