Hurman Castle

Хурман қамалы — Түркияның оңтүстік орталық бөлігінде орналасқан Византия-Селжұқ бекінісі. Ол бір кезде Византияның Ликандос фемасының басты қамалы болған.

Орналасуы

Қамал Түркияның Кахраманмараш облысындағы Афшин ауданында, Афшиннен шамамен 25 шақырым солтүстікте және облыс орталығы Кахраманмараштан 100 шақырым солтүстікте, Хурман өзенінің аңғарының үстінде орналасқан. Бұл өзен ежелгі заманнан бері оның бойымен өтетін жол арқылы Каппадокияны батыста Дибек пен Бинбоға тау жоталары арқылы Оңтүстік-Шығыс Анадолы мен Сирияға жалғайтын маңызды көлік жолы болды. Ол қамалдың оңтүстігінде Элбистан жазығын кесіп өтіп, Джейхан өзеніне құяды, бұл қамалға жазық үстінен стратегиялық маңызды орын берді.

Тарихы

Қамалдың салыну мерзімі белгісіз, оның пайда болуы Византия дәуірімен байланыстырылады, ал табылған монеталар тіпті Рим дәуіріне дейін апарады. 10 ғасырда ол Византия империясы мен арабтар (әл-Авасим) арасындағы даулы шекара аймағында орналасқан. Армян Мелиастың Византия үшін кері жаулап алуынан кейін 911 жылы қамал қайта нығайтылып, 916 жылы құрылған Ликандос фемасының басты қамалына айналды. 12 ғасырдан бастап аймақты селжұқтар билеген кезде қамал түбегейлі қайта құрылды, сондықтан бүгінде көрінетін құрылым бөліктерінің көбі осы кезеңге тиесілі. Осман билігі тұсында 17-18 ғасырларда қамалда тағы да қайта құру жұмыстары жүргізілді. Византия дәуірінде қамал «Ромайна» деп аталса, арабша атауы «Хисн әр-Руммән» болды.

Құрылымы

Қамал өзенге қарай оңтүстік-батысқа еңкейген жартастың үстінде орналасқан және шамамен 80 × 50 метрлік тікбұрышқа жақын жоспарға ие. Ірі, әр түсті қашалған тас блоктарынан тұрғызылған қоршау қабырғалары кейбір жерлерде он метрден асатын биіктікте сақталған. Қабырғаларда сегіз бастион (мұнара) бар. Басты кіреберіс батыс жағында орналасқан, сол жерде қамалға тиесілі Собагена елді мекені болған деп болжанады. Кіреберістің артында селжұқ дәуірінде екінші қабырға және тағы бір қақпа тұрғызылған. Шығыс жағында да кіреберіс болған. Қамал ішіндегі ғимараттардан тек іргетас қалдықтары ғана байқалады, олардың қызметін анықтау мүмкін емес.