Kaptanpaşa Mosque

Капитанпаша мешіті — Стамбулдың Эюпсұлтан ауданында, Эюпсұлтан Искеле даңғылында кесілген тастан салынған, шаршы жоспарлы, екі қабатты тарихи мешіт.

Ағаш шатыры қорғасынмен қапталған, ішінен жасырын күмбезді құрылыс жүйелерінің сирек кездесетін мысалдарының бірі. Мешіттің қибласы Алтын мүйізге қарайды. Эюп Сұлтан мешітінен 500 метр қашықтықта. Төңірегі кесенелер мен саркофагтарға толы. Астында екі шешме бар.

Тарихы

Мешіттің атауы деректерде Бүйюк Искеле, Джеври Калфа және Қажы Махмұд аға мешіті деп те аталады. Мешітті алғаш рет ағаш ғимарат ретінде XVI ғасырда грузин тектес Махмұт аға салдырған. Ғимарат XIX ғасырда қайта салынды. Эюби элхадж Иззет эфенді есімді қайырымды адам мешітке мінбер орнатты.

Мешіт 1900 жылы үшінші рет тастан қайта салынды. Мешіттің үшінші негізін салушы — II Абдулхамид дәуірінде 23 жыл теңіз министрі болып қызмет еткен Хасан Хусну паша. Мұны айғақтайтын жазба мешіт есігінің үстінде. Жазбадағы жолдар ақын Рефет эфендіге тиесілі. Оң бұрышта орналасқан мұнара алғаш рет осы кезеңде қосылды.

Мешіт Эюп искелесі даңғылы мен Хункар искелесі маңайына баратын жолдың қиылысында орналасқан еді. Бұл жолдар 1984–1985 жылдары мемлекет меншігіне алынған кезде ғимарат оқшауланып қалды.

Ғимарат жүргізілген қалпына келтіру жұмыстарынан кейін 2019 жылы ғибадатқа ашылды. Қалпына келтіру барысында ғимарат құрылымында Хасан Хусну пашаның кемесі болды деп есептелетін, үсті бояу мен сылақпен жабылған кеме суреті табылды. Суреттің түпнұсқа күйі сақталып, ғылыми кеңестің шешімінен кейін суретші арқылы консервациясы жасалып, соңғы жамағат орнында көрмеге дайын күйге келтірілді.

Сәулет ерекшеліктері

Мешітке 14 сатылы, оң және сол жақтағы екі баспалдақпен шығады. Баспалдақтар шағын қалқада қосылады, содан кейін ағаш есікті бөлмеге кіреді.

Ағаш шатыры, дәл Қадыкейдегі Хасанпаша мешіті сияқты, ішінен күмбезді. Күмбез және оның төңірегі өрнектермен әшекейленген. Күмбездің ортасында алтын әріптермен жазылған аят бар.

Тікбұрышты пішінді соңғы жамағат орнының оң жағында ағаш материалдан жасалған әйелдер мақсұрасына кіретін баспалдақтар бар. Харим шаршы жоспарлы. Әр қабырғадан екі-екіден терезе харимге ашылады.

Текше пішінді бұл мешіттің астында және сол жағында екі дәрет алатын орын бар.