Mausoleum of Zübeyde Hanım

Зубейде Ханым естелік кесенесі — Түркия Республикасының негізін қалаушы әрі бірінші президенті Мұстафа Кемал Ататүріктің анасы Зубейде Ханымның Измирдегі естелік мазары.

Ол Каршыяка ауданында, Зубейде Ханым саябағының ішінде орналасқан. Оны 1940 жылы Измир қалалық әкімшілігі салдырған. Мұстафа Кемалдың қалауы бойынша өте қарапайым жасалған естелік мазар мазар басындағы он тонналық жартастан, оның үстіндегі Зубейде Ханымның бедерлі мүсінінен және «Ататүріктің анасы Зубейде осында жерленген. Қайтыс болған жылы: 1923» деген жазудан ғана тұрады.

Тарихы

1923 жылдың 14 қаңтарында Измирде қайтыс болып, сүйегі Ферик Осман Паша мешітінің ауласына жерленген Зубейде Ханымның қабірі Ататүрік қайтыс болғанға дейін гүл бақшасының ортасында қалды.

Зубейде Ханымға арнап естелік мазар салдыру мақсатында 1938 жылы сол кездегі Измир қала әкімі Бехчет Уз бір жоба дайындатты. Бұл жобаны Долмабахче сарайында ауру төсегінде жатқан Ататүрікке апарып көрсеткенде, Ататүрік жобаны тым сәнді әрі шығынды деп тапты. Ол мазардың басына тек ауыр бір тас қойылып, үстіне «Ататүріктің анасы Зубейде осында жерленген. Қайтыс болған жылы: 1923» деп жазуды, ал Зубейде Ханым балаларды өте жақсы көргендіктен айналасын балалар саябағымен безендіруді тапсырды.

«Анам қазір осы топырақтың астында, бірақ осы топырақтың үстінде ұлттық егемендік дүние тұрғанша жалғаса бермек». Зубейде Ханымның қабірінің айналасы Ататүрік қайтыс болғаннан кейін оның соңғы аманатына сай жасақталды. Қабірдің үстіне Кучук Яманлар тауынан әкелінген биіктігі төрт метр, салмағы он тонна қызғылт жартас орнатылды. Жартасқа Зубейде Ханымның бедерлі мүсіні орнатылды.

Жыл сайын Зубейде Ханымның қайтыс болған күні мен Ана күнінде естелік мазарда еске алу шаралары өткізіледі.

Естелік мазар салынғанға дейін қабірде тұрған құлпытас, естелік мазар салынып жатқан кезде мұражай қызметін атқарған Басмане ауданындағы Аявукла шіркеуіне көшірілген; 1955 жылы Измир Археология мұражайының қоймасында сақтауға алынған. Түпнұсқа құлпытас 2005 жылдан бері Измир Археология мұражайында қойылып тұр.