Museum of the Hungarian Language

Magyar Nyelv Múzeuma (Венгр тілі мұражайы) — Венгрияның жалғыз ана тілі мұражайы. Ол 2008 жылы 23 сәуірде Széphalom (Sátoraljaújhely қаласының бір бөлігі) елді мекенінде ашылды.

Тұжырымдамасы

Мекеменің идеясын Eger педагогикалық институтының ғалым-лингвисі Pásztor Emil 1994 жылы Kazinczy Ferenc қоғамының жалпы жиналысында ұсынған.

Мұражай ана тілі мәдениетін таныстыра отырып, венгр тілінің тарихи жолын, тіл білімінің жетістіктерін, тілдер мен тіл вариациялары арасындағы өзара әсерді көрсетеді. Ол өз және басқа қоғамдық жинақтардың материалдарына сүйене отырып, тұрақты және мезгілдік көрмелер, зерттеулер өткізетін, көпшілікке білім берудің мүмкіндіктерін ұсынатын орын болып табылады.

Ғимаратта үш көрме кеңістігі, кітап үйі, семинар залы, сондай-ақ жүз қолайлы отыратын орны бар, заманауи дыбыс және жарық техникасымен жабдықталған дәрісхана орналасқан, ол концерттер, мәдени кездесулер, әдебиет кештерін өткізуге де мүмкіндік береді. Зерттеушілердің жұмысына тіл білімі бойынша мамандандырылған кітапхана, деректер қоры, электронды медиатека, компьютерлік инфрақұрылым көмектеседі.

Салынуы

Magyar Nyelv Múzeuma Széphalmда, Kazinczy Ferenc мавзолейінің қасында, тіл реформашысының бау-бақшасы болған жерде орналасқан. Ғимаратты Ybl сыйлығының иегері, Sátoraljaújhely қаласында туған сәулетші, Будапешт техникалық университетінің доценті Radványi György жобалады.

Ауданы 1566 м² мұражай үш ірі бөліктен тұрады:

Бірінші бөлік — тіл мәдениетінің тарихи көрмесінің өзегін құрайтын, сонымен қатар ірі конференциялар мен, мысалы, әдемі сөйлеу байқауларын өткізуге де жарамды форум. Форум мен шағын залдар бір шатырдың астында жеке бөліктер ретінде орналасқан. Мекемеде кафе де жұмыс істейді, сондай-ақ басылымдар мен кітаптарды сатып алуға болады.

Екінші бөлік — зерттеу орталығы, онда лингвистер тыныш жағдайда жұмыс істей алады.

Үшінші бөлік — парк, онда тіл отбасыларының ағаштарының арасында венгр тіл мәдениетінің ең ірі тұлғаларына арналған, мүмкіндігінше өмірлік мөлшердегі мүсіндерді орнату да жоспарлануда.

Сыртқы келбеті жағынан мұражай уақытқа төзімділікті баса көрсетеді. Сондықтан Radványi György ескі венгр қамалдарының үлгісі бойынша өңделмеген тас пен кірпіштен тартылған көптеген қабырғаны ойластырды, ол сонымен қатар орынның рухына сай бірнеше классицистік элементті де ғимаратқа енгізді. Құрылыс 700 миллион форинт есебінен жүзеге асырылды.

Ашылуы

Мұражай 2008 жылы 23 сәуірде өз есіктерін ашты. Мұражайды республика президенті Sólyom László салтанатты түрде ашты. Салтанатта Венгр Ғылым Академиясының сол кездегі президенті Vizi E. Szilveszter, Стокгольмде тұратын, тіл реформашысы жазушының 79 жасар шөбересінің шөбересі Kazinczy Ferenc, сондай-ақ шекара сыртындағы бірнеше ана тілін сақтау ұйымының президенттері де қатысты. Ашылу күні венгр тілі туралы ғылыми конференция өткізілді, оған университет профессоры Balázs Géza, профессорлар Bíró Ferenc пен Szathmári István қатысты.