Petroglyphic Complexes of the Mongolian Altai

Моңғол Алтайдың іргетасындағы тас суреттер кешені — Баян-Өлгий аймағының Цэнгэл сумының аумағындағы Арал төңірегі, Шивээт Хайрхан, Ұланхус сумының Қараң салау, Бага Ойгордың тас суреттерінен тұратын, ЮНЕСКО-ға тіркелген Дүниежүзілік мұра. Моңғол Алтайдың іргетасындағы тас суреттер кешені — Моңғолияда ғана емес, әлемде де ірі тас суреттер галереясы болып, адамның даму тарихының көптеген кезеңдерін бір жерде көрсетуімен ерекшеленеді. Бұл біздің халықтың ежелгі тарихының маңызды дереккөздері, сол кезеңнің адамдардың шаруашылық, қоғам, ой-сананың дамуындағы көптеген қырларын қамтитын археологиялық ескерткіш.

2011 жылдың 28 маусымында, Париж қаласындағы Дүниежүзілік мұра Кеңесінің кезекті жиналысында Моңғол Ұлттық «Моңғол Алтайдың іргетасындағы тас суреттер кешені» атты ұсынысы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізу туралы шешім қабылданды.

Жиналысқа дайындық кезеңінде Дүниежүзілік мұра Кеңесінің Кеңесшілері — Тарихи ескерткіштер мен ескерткіштерді қорғау халықаралық кеңесі — Моңғолиядан ұсынылған ескерткіштің Дүниежүзілік мұраға енгізу үшін үш критерийдің екеуін қанағаттандырмайтыны туралы негіздеме жасап, ұсынысты кейінге қалдыру жөнінде ұсыныс жасады. Моңғолия тарапынан жоғарыдағы ұсынысты қабылдамағаны туралы хабарланып, мәселені қайта талқылауды сұрады.

Моңғолияны өкілдеп ЮНЕСКО-ның Моңғолия Ұлттық Комиссиясының Бас хатшысы Д. Далайжаргал, Моңғолиядан ЮНЕСКО-ның тұрақты өкілі ретінде отырған Тұрақты Өкілдің Хатшысы Б. Хулан қатысты. Дүниежүзілік мұра Кеңесінің мүшелері Бразилия, Австралия елдерінің қолдауымен біздің өкілдеріміздің белсенді қатысуының нәтижесінде мұраны қайта талқылап, соңында Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізу туралы шешім қабылданды.