Ruhabad Mosque in Samarkand

Ruxobod мешіті Өзбекстанның Самарқанд қаласының тарихи орталығында орналасқан жұма мешіті. Ол Ruxobod көшесінде, Ruxobod қабірі мен Goʻri Amir қабірінен онша алыс емес жерде орналасқан болып, Ruxobod медресесімен қосылған. Танымал білімгер және жаңашыл Хожа Муин Шукруллаев туған мешіттің оңтүстік жағасында тарихи үй мен аула қосылған. Мешіт Өзбекстан ДУМ Самарқанд бөлімшесіне бағытылады.

Қазіргі Ruxobod мешітінің орны, кем дегенде, Ruxobod қабірі салынған уақыттан бері ежелгі мешіт болған. Бұл жерде Мирзо Улугбек дәуірінде мешіт салынғаны туралы мәліметтер бар. 1880—1882 жылдары Ruxobod қабірінің айналасын безендіру жобасы шеңберінде ескі мешіт орнына жаңа мешіт салынды. Ruxobod медресесі де дәл сол уақытта салынған. Бұл үш ғимарат та Goʻri Amir қабірінен басталып, Самарқанд қамалının оңтүстік қақпасына дейін созылған танымал «Shoh-Rah» (Шоһ жолы) асфальт жолының сол жағында орналасқан еді. Бұл жолдың бір бөлігі қазіргі Ruxobod көшесі болып, ол Совет кезеңінде «Қызыл таң» деп аталған. Мешіттің қазіргі ғимараты 1903 жылы салынған. 1960 жылдарға дейін мешіт, медресе және Ruxobod қабірі айналасы сол аттағы үлкен ауданның бір бөлігі болып, онда жеке үйлер, шайханалар және басқа қоғамдық ғимараттар болған. Кейінірек ауданның көпшілігі Шо́ролар дәуірінде бұзылып, үлкен жасыл баққа айналған.

Ruhobod jomeʼ masjidi öz faoliyeti boyunca köp ret qaita qurıldı, obodonlaştırıldı. Masjid pastaq tepalıkta ornalasqan bolıp, o pishik taşpen jasalğan. Qazirgi waqıtta ol bir qavatlı baland şefti bina bolıp, şarqiy jäne şımaldı tomondan ayvonmen aylanğan bolıp, onıñ ağash şefti anʼanaviy rang-baraq naqş jäne bezektermen bezengän. Ayvonda marmar negizdi 12 ta ağash oyılğan sütun bar. Masjitte birneshe hüjre jäne qızmet bölmeleri de bar. Masjid audanıña kirgende şaşaq minara qurılğan. Juma namazında musulmandar tek masjid binası işinde jäne ayvon astında emes, biraq masjid audanı dep esepteletin qızdırılğan taşpen jasalğan tepalıkta da ornalasadı. 1920-jıllarda masjid jäne madrasa japtı, maqbara basqa maqsattarğa paydalandı. Masjid audanı daýrylyqta korxonalar, kutupxana, madeniet üyı bar edi. Özbekstan mustaqıllıqqa jetken soñ, masjid kapital jañartıldı, jaña dindarlar jäne sayaxattar üşin aşıldı.

1880-jıllardıñ soğı jäne 1890-jıllarda masjid imom-xatibi Xoja Muin Shukrullayevtiñ äkeşi — arab, fars jäne özbek tilderin jaqsy bilesin imom Mir Said Sharif bolğan. Oñtüstik tomondan Ruhobod jome masjidine bağlanğan imom Mir Said Sharif jäne Xoja Muin Shukrullaevtar turğan tarihiy üy säqtelip qalğan. Üyge kirgende Xoja Muin Shukrullaev byusti ornatılğan, souvenir doñkı jumıs istep jatır.

Masjid ayvon şefti

Ruhobod masjidiniñ ayvon şefti Samarqandtağı eñ köktemi ağash şeftilerdiñ biri. Bul ayvonniñ şefti anʼanaviy rang-baraq naqş jäne bezektermen bezengän.