Sawran

Сауран (қазақша: Сауран, романизациясы: Sauran, айтылуы [sɑwˈɾɑn]) — Оңтүстік Қазақстандағы Түркістан қаласынан солтүстік-батысқа қарай 43 шақырым (27 миля) жерде, Сырдария өзенінің жағалауында орналасқан ежелгі қала.

Тарихы

Қала туралы алғашқы деректемелердің бірі араб географы Әл-Мұқаддасидің еңбегінде кездеседі, ол қаланы X ғасырда «жеті қабырғамен қоршалған үлкен қала, мешіті ішкі қалада орналасқан» деп сипаттаған. 1065 жылы қала Селжұқ әулетіне бағынды, бұл Қарахан хандығының Селжұқтардың вассалына айналу процесінің бір бөлігі болды.

1370 жылдары шамамен, аймақ Орыс хан билігінде болған кезде, Әмір Темірден зор қолдау алған Көк Орданың ханы Тоқтамыс аймақты, соның ішінде Сауран, Отырар, Сағанақ, Сайрам, Сарай және басқа да қалаларды билеуді мақсат етіп, оны жаулап алуға тырысты. Қала 1389 жылы Әмір Темірдің тапсырысымен салынған және қаладан 25 миля (40 км) қашықтықта орналасқан Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің құрылысы үшін кірпіш пен кафель жеткізіп берді.

XV ғасырға қарай қала Мин әулетімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты, олар қаланың атын Мин Шилуда 掃蘭 (saolan) деп жазып қалдырды. Ақын Зайн әл-Дин Махмуд Уасифи қалаға 1514-1515 жылдары келіп, қаланың керез су инфрақұрылымын сипаттаған.

Отырар сияқты, бұл қала да Ұлы Жібек жолының құлдырауынан және аймақтағы билік үшін күрестен зардап шекті.