Silahtar Ömer Pasha Mosque

Силахтар Өмер паша мешіті — Түркияның Токат іліне қарасты Эрбаа ауданының Акча қалашығында орналасқан, «чанты техникасы» арқасында ешбір шеге қолданылмай ағаш пен қашалған тастан салынған, меншігі Уақыфтар бас басқармасына тиесілі және әлі күнге дейін пайдаланылатын мешіт.

Салыну тарихы

Мешіттің салыну жазуы бүгінге жетпегендіктен, оның мерзімі туралы түрлі пікірлер бар. Бірінші пікір бойынша, мешітте сақталған киік терісінен жасалған тақтада хижра 1087/милади 1676 жылы жазылғаны және сол дәуірдің түсінігін бейнелейтін сәулет ерекшеліктерінің болуына сүйене отырып, мешіт 17 ғасырдың екінші жартысына жататын осман туындысы деп есептеледі. Екінші пікір бойынша, мешіт 1082 жылы салынған сельджүк туындысы болып, түрлі уақытта жөндеуден өткен. 17 ғасырда түрлі қалаларда бейлербейлік пен уәлилік қызметін атқарған Силахдар Өмер паша мешітке берген сыйлықтардан және осы сыйлықтарда көрсетілген мерзімнен адасып, оның салыну мерзімі 17 ғасыр деп қателесіп есептеледі.

Сәулет ерекшеліктері

Мешіт сыртқы құрылысындағы қарапайым көрінісіне қарамастан ішкі безендіруінің байлығымен назар аудартады. Мешіттің сәулет ерекшеліктері мынадай:

Сельджүк тас пен кафель әшекейі бар.

Ағаш пен бояу әшекейі бар.

Қашалған тас пен кірпіштен салынған.

Әшекейлі есік пен ағаш садақпен қоршалған.

Ағаш төбесі бар және 4 ағаш тірек бағанасы бар.

Минбар мен михраб сельджүк өрнегі мен пішіндерімен 11 ғасыр түрік өнерінің синтезі болып табылады.

Жиектелген және боямен әшекейленген төбеде алтыбұрыштар, ортасында қиылысатын пішіндер мен салбыраған бедерлер көрінеді.

Осман дәуіріндегі жөндеуі

Мешітті жөндеу үшін 1707 жылы уақыф құрылғаны айтылады. Сонымен қатар зерттеулер жүргізілген кезде бір черепица сынығы табылып, онда 1278 жылдың 18 қыркүйегі (1862) деген мерзім жазылғаны анықталды. Мешіттегі екі мыс шамданда Силахтар Өмер пашаның шамдандарды 1688 жылы мешітке уақыф еткені жазылған. Бұл жағдайда мешіттің осы мерзімде немесе одан бұрын салынғаны болжануы мүмкін. Ол Анадолыда өзіндік құрылымын сақтап қалған ағаш басым мешіт ретінде құндылыққа ие.