Takyeciler Mosque

Такъеджилер мешіті Токат қаласында, Сулу көшесінде, Ягыбасан медресесінің қарсысында, Арасталы бедестенінің жанында орналасқан. Мешіттің салдырушысы мен салыну мерзіміне қатысты жазуы жоқ. Салыну мерзімі туралы нақты дерек болмаса да, көп күмбезді 15 ғасыр осман мешіттерімен жоспар ұқсастығы және мұнара қалпындағы материал, техника мен пішін ерекшеліктері оның 15 ғасыр құрылысы екенін көрсетеді.

Мешіт 1871-72 жылдары және Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында жөндеуден өткен. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы жөндеуде күмбездерді жабу үшін қорғасын табылмағандықтан оны қиғаш шатырмен жапқан, ал Уақыфтар бас басқармасының 1964-65 жылғы жөндеуінде негізгі сызба өзгертілмей қабырғалар, тіректер мен жабын жаңартылған. Мешіттің батысына жалғас шәдірбан да үстіндегі жазуға сәйкес 1894-95 жылы жаңартылған. Еңісті учаскеге салынған ғимарат шаршыға жақын тіктөртбұрышты жоспарлы, көп күмбезді осман мешіті. Батыс және солтүстік беткейлердегі есіктерден кірілетін харим ортадағы төрт дербес тіреуіш пен сегіз қабырға тіреуішіне тірелген үшкір садақтармен тоғыз бөлікке бөлінген, әр бөліктің үстін пандантивті өткелі бар күмбез жабады.

Күмбездер сегізбұрышты барабанда орналасқан. Михраб осіндегі күмбездердің барабандары басқаларынан биігірек. Батыс беткейдегі кіреберістің алдына соңғы қауым орны сияқты ойластырылған бөлме қосылған. Аз сандағы терезелер өте кішкентай жасалған. Батыс беткейде екі, солтүстік беткейде және бедестенге жалғас шығыс беткейде жоғарғы деңгейде үштік терезелер, ал оңтүстік беткейде қос қатарлы терезе орналасуы көрінеді. Оңтүстік-батыс бұрышқа жалғас төртбұрышты қалыпты, цилиндрлі денелі, бір шәрбетті мұнараның қалыптан жоғарғы бөлігі жаңартылған. Мешіттің негізгі қабырғалары мен күмбез барабандары қиыршық таспен жаңартылған. Күмбездерді көтеретін тіреуіштер мен садақтар қашалған тастан салынған, терезе садақтары мен жақтауларында, күмбездерде кірпіш материал қолданылған. Михраб пен минбардың материалы да тас. Ғимараттың мүлде қолсұғылмаған бөлігі болып көрінетін мұнара қалпында қиыршық тас пен кірпішпен ретсіз алмашық техника қолданылған. Харимде ортадағы бос тіреуіштердің үстіндегі садақ беттерінде қалам жұмысымен жасалған әшекей іздері көрінеді.