Well museum (Orosháza)

Orosháza Kútmúzeum — Vízellátás-történeti Gyűjtemény (Орасхаза құдық мұражайы — сумен жабдықтау тарихы коллекциясы) — соңғы жүз жылдағы су алу құралдарын шелектерден бастап механикалық сорғыларға дейін ел деңгейінде бірегей түрде көрсететін венгриялық тақырыптық мұражай.

Оған қалай жетуге болады

Orosháza қаласында, Könd және Táncsics көшелерінің қиылысында кіші су мұнарасы орналасқан, ал су шаруашылығы тарихына арналған көрме Tas көшесінде орналасқан. Мұражай қала орталығынан алыс емес, ал су мұнарасының ғимараты реформат шіркеуінің көршілігінде орналасқан.

Тарихы

Мұражай ғимараты болып қызмет ететін су мұнарасы 1930-жылдары салынды және 1970-жылдарға дейін өзінің бастапқы қызметін атқарды. Orosházi Helytörténeti Csoport (Орасхаза өлкетану тобы) сол кездегі төрағасы Kiss-Horváth Sándor мұражай идеясының авторы болды, ол топпен бірге Könd көшесіндегі су мұнарасының тарихын зерттей бастады. Кейінірек соншалықты көп материал жиналғаны соң, ол мұражай құруды шешті. Осылайша 1983 жылы Honismereti Szakkör (Өлкетану үйірмесі) тарапынан және Magyar Vízügyi Múzeum (Венгрия су шаруашылығы мұражайы) кәсіби қолдауымен идея жүзеге асырылды.

Алдымен сол дәуірдегі су алуға қажетті құралдарды су мұнарасының қоршалған бағында көрмеге қойды. Кейін Békés Megyei Vízművek Zrt. компаниясы оны күтіп-баптауды өз қолына алғаннан соң, жаңа заттай жәдігерлермен толығып, 2002 жылы Tas көшесінде қаланың сумен жабдықтау тарихына арналған көрме залы жасалды.

2010 жылы иеленуші өзгерді. Мұражайдың меншік иесі қалалық өзін-өзі басқару органы болды, ал оны басқарушы — Nagy Gyula Területi Múzeum.

2018 жылы құдық бағы мен ескі құдықтарды жаңарту жұмыстары жүзеге асырылды.

2000-жылдары ғимарат «Жылдың мұражайы» сыйлығын екі рет жеңіп алды.

Қазылған құдықтан су мұнарасына дейін

Әртүрлі құдық түрлеріне қатысты жазбаша және суретті құжаттар, құдықтардың керек-жарақтары мен жабдықтары көрсетіледі. Құдық бағында металл құдық көрмесі, ал мұнарада шойыннан жасалған, сорғылы құдық та қонақтарды күтіп тұр.

Қызықты факт

Ғимарат 1990–1991 жылдары Венгрия телевидениесінде көрсетілген «Kerekek és lépések» («Дөңгелектер мен қадамдар») танымдық бағдарламасының екінші бөлімінде («A Tiszántúl déli tájain» — «Тисантул оңтүстік аймақтарында») көрсетілген болатын.

Сонымен қатар ол «Ma Reggel» («Бүгін таңертең») бағдарламасының 2022 жылдың 9 тамызындағы эфирінің бағдарлама ұсынысында да көрінді, онда M1 арнасының тобы тікелей эфирге шыққан болатын.