Afyonkarahisar Archaeological Museum

Афьонкарахисар археологиялык музейи (түркчө: Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi), Афьон музейи деген ат менен да белгилүү, Түркиянын Афьонкарахисар шаарындагы археологиялык музей. Анда Жез доору, Коло доору, хеттер, фригиялыктар, Байыркы Греция жана Византия империясынын цивилизацияларына таандык ар түрдүү буюмдар көргөзмөгө коюлган.

Тарыхы

Афьонкарахисарда музей түзүү жана облустун тарыхын каттоо боюнча демилге 1928-жылга таандык, ал кезде Республиканын алгачкы жылдарында изилдөөлөр биринчи «Байыркы буюмдарды сүйүүчүлөр коому» (османча: Âsar-ı Atika Muhibleri Cemiyeti), кийинчерээк «Эл үйү» (түркчө: Halkevi) тарабынан жүргүзүлгөн. Коомдун төрагасы, мугалим Сулейман Хилми (Гёнчер) жана анын кесиптеши Огуз (Гюнел) жетектеген күчтөрдүн натыйжасында, ар түрдүү археологиялык жерлерден чогултулган буюмдар бош турган Гедик Ахмед Паша медресесинде (Таш медресе) сакталган.

Буюмдардын саны көбөйгөндүгүнө байланыштуу музей түзүү идеясы пайда болгон. 1931-жылы музей кеңсе түрүндө негизделген, ага башчы катары Сулейман Хилми (Гёнчер) дайындалган. 1933-жылы музей ачылган, ал анын биринчи директору болгон. Анын жетекчилиги астында музей аймактык музей статусуна чейин көтөрүлгөн. «Эл үйүнүн» колдоосу менен ал Ушак, Бурдур, Испарта жана Айдын облустарынан археологиялык буюмдарды, ошондой эле Айдын жана Кютахья облустарынан этнографиялык буюмдарды музей үчүн чогулткан.

1935-жылы музей Кусура, Сандыклы коргонундагы археологиялык казуулар жана табылгалар менен ат-даңкка ээ болгон. Чогултулган буюмдардын көптүгү, алардын чоң өлчөмдөрү, ошондой эле жалгыз же топ түрүндө болушу музейдин маанилүүлүгүн дагы жогорулаткан. 1964-жылы археолог Хасан Тахсин Учанкуш шаарга келгенде, ал заманбап жана илимий археология, ошондой эле музеология методдорун колдонууга киришкен. Натыйжада археологиялык багыттагы жаңы музейге муктаждык пайда болгон жана музей аймактык музей же Фригия музейи катары аралаш түрүн жоготуп, 1971-жылы азыркы жайгашкан жерине көчүрүлгөн.

Алгачкы жылдарда жакынкы аймакта мындай музейлер бир гана Бурса жана Конья шаарларында болгон. Коңшу шаарларда музейлер ачылгандан кийин Афьонкарахисар музейинин статусу аймактыктан облустук деңгээлге түшкөн. Бирок ал бүгүнкү күндө да өлкөдөгү эң чоң музейлердин бири бойдон калып, эл аралык деңгээлде тартымдуулугун сактап келет.

Музей бүгүнкү күндө бир кабаттуу имаратта жайгашкан, ал тогуз өз ара байланышкан көргөзмө залдарынан, беш кабинеттен, китепканадан жана конференция залынан турат. Мындан тышкары, жертөлөдө беш кампа, фотосурөт устаканасы жана лаборатория жайгашкан.

Көргөзмөлөр

Музейдин көргөзмөлөрүнүн убакыт диапазону Коло доорунан бүгүнкү күнгө чейин болжол менен 5000 жылды камтыйт. Буюмдар энеолит доорунан, Коло доорунан, аймактагы болжол менен 40 коргон жана 20 байыркы шаардан жүргүзүлгөн казуулардан чогултулган хеттер, фригиялыктар, Байыркы Греция жана Византия империясынын цивилизацияларына таандык. Музейдин чоң короосунда ар кыл айкелдер, архитектуралык элементтер, чоң идиш-аяктар, стелалар, саркофагдар, ошондой эле Селжук жана Осмон доорундагы мүрзө таштары да көргөзмөгө коюлган. Анын тыйын-акча жыйнагы, Байыркы Грек кудайларынын жакшы сакталган айкелдери жана кескич жана өлтүрүүчү куралдар музейдин маанилүүлүгүн дагы жогорулатат. Имаратта көргөзмөгө коюлган археологиялык буюмдар хронологиялык тартипте жайгаштырылган. Музей имаратындагы орундун жетишсиздигинен улам көптөгөн түрк-ислам буюмдары көргөзмөгө коюла алышпайт.

Азыркы учурда музейде жалпысынан 44 383 буюм бар, анын ичинде 13 276 археологиялык буюм, 4484 этнографиялык буюм, 26 252 тыйын-акча, 26 архив документи жана 33 кол жазма китеп.

Жетүү жолу

Музей Афьонкарахисардын борборунда, Куртулуш көчөсү 96 дарегинде жайгашкан. Ал жергиликтүү убакыт менен 8:30дон 17:30га чейин иштейт, бирок дүйшөмбү күндөрү жабык.