Etenna

Этенна (байыркы грекче: Ἔτεννα) — Кечки Рим мезгилинде Памфилия Прима облусунда жайгашкан шаар болгон. Бир нече кылым мурун ал Пизидияга таандык деп эсептелген, муну Полибий да жазган, ал б.з.ч. 218-жылы «Сиденин үстүндөгү Пизидиянын бийик тоолорунда жашаган» Этенна эли Селевкиддердин бузукучусу Ахейге жардам берүү үчүн 8000 гоплит бергенин белгилеген.

Акча-тыйын

Сакталган документтерде Этенна жөнүндө б.з. IV кылымы жана андан кийинки экуменикалык чогулуштарга катышкан Этенна епископтору жөнүндөгү жазуудан башка эч кандай эскерүү жок. Бирок анын б.з.ч. IV жана III кылымдарга таандык сапаттуу күмүш тыйын-акчаларынын жана б.з.ч. I кылымдан б.з. III кылымына чейинки коло тыйын-акчаларынын үлгүлөрү бар.

Епископчулук

Этенна христиан епископчулугу Памфилия Секунда облусунун борбору болгон Сиденин митрополиялык кафедрасынын суффраганы болгон. Белгилүү епископтор:

Троилус — 381-жылы Константинополдун Биринчи чогулушуна катышкан,

Евтропий — 431-жылы Эфес чогулушунда.

Евдоксий — 451-жылы Халкедон чогулушунда,

Иоаннес — 787-жылы Экинчи Никей чогулушунда, жана

Петрус — Константинополдун Фотий чогулушунда (879).

Этенна бышык отурукташкан епископчулук болбой калгандыктан, Католик чиркөөсү аны титулдук кафедра катары тизмелейт, бирок Этенна тегерегиндеги аймак эч качан чын-чынында католик ишеним тутумуна кирген эмес. Этенна титулдук епископторунун арасында мындайлар болгон:

Фрэнсис Ксавье Форд (1935-жылдын 18-июну – 1946-жылдын 11-апрели, кийинчерээк Кайин епископу, ишениминин жолунда курман болгон),

Джеймс Берн (1947-жылдын 10-майы – 1956-жылдын 16-июну, кийинчерээк Бойс епископу),

Томас Холланд (1960-жылдын 31-октябры – 1964-жылдын 28-августу, кийинчерээк Сэлфорд епископу).

Анри-Луи-Мари Мазра (1958-жылдын 1-сентябрында дайындалган – 1960-жылдын 30-июну)

Ошондой эле Рим Памфилия Прима облусуна таандык деп эсептелген Котенна шаары жана епископчулугу айрымдар тарабынан Этенна менен бирдей деп эсептелет, бирок Notitiae Episcopatuum документинде Этенна менен катарлаш, бирок өз алдынча бөлүк катары көрсөтүлөт.

Калдыктар

Жергиликтүү тыйын-акчаларынын көптүгүнүн жана Грецияга мүнөздүү, бирок башка жактарда ички аймактарда сейрек кездешүүчү классикалык мезгилдин чопо сыныктарынын болушунун негизинде, Этенна Түркиянын Анталья облусундагы Манавгаттан түндүккө жайгашкан азыркы Сырт айылынан түндүккө карай 250–500 метр аралыктагы тик адырдагы айрыкча деле көрүнүктүү эмес кыйроолор менен аныкталган. Алар системалуу түрдө казылбаган, бирок шаар дубалдарынын, жабык суу сактагычтын, мончолордун, эки базиликанын, бир чиркөөнүн жана таш мүрзөлөрдүн калдыктарын камтыйт.

Этеннаны Мелас дарыясынын аркы жагында, андан ары чыгышта, азыркы Саррачлы айылынын жанындагы Гёлджюк менен тең келтирүү анча ишенимдүү эмес деп эсептелет.