Evliya Kasim Pasha Mosque

Эвлия Касым Паша мечити (түркчө: Evliya Kasım Paşa Cami) — Түркиянын түндүк-батышындагы Эдирне шаарында жайгашкан, XV кылымга таандык осмон мечити. Ал Касым Пашанын (болжол менен 1442–43-жылдары иш алып барган) атынан аталган.

Мечитти 1478–1479-жылдары Касым Паша курдурган, ал Осмон империясынын Румелия эялетинин бейлербейи жана султандар Басып алуучу Мехмед (1444–1446, 1451–1481-жылдары бийлик кылган) менен II Баязиддин (1481–1512-жылдары бийлик кылган) бийлиги мезгилинде осмон күчтөрүнүн командири болгон; ал ошондой эле «Эвлия», башкача айтканда «ыйык адам» деген наамга ээ болгон. Касым Пашанын мүрзөсү мечиттин короосунда жайгашкан.

Архитектурасы

Мечит Эдирне шаарынын түштүгүндөгү Тунжа дарыясынын түндүк жээгинде, Киришхане кыштагында жайгашкан. Мечитке дарыядан кирүүгө мүмкүндүк берген 14 тепкичтен турган таш тепкич курулган, бирок учурда андан бар болгону эки тепкич калган. Калыптуу таштан курулган, план боюнча төрт бурчтуу бул бина бир күмбөзгө жана бир мунарага ээ. Фасад түндүккө карай багытталган. Бул жерде негизги дарбаза жана эки терезе менен капталган тышкы михраб бар. Негизги дарбазанын үстүнде, осмон тилинде үч саптан турган тексти бар курулуш жазуусу орнотулган. Бинанын калган үч тарабынын ар бирине, катар-катар эки-экиден төрт терезе бар. Төрт бурчтуу формадагы ылдыйкы терезелер нишалардын ичине орнотулган жана аркалуу чаптал-үстүктөргө ээ. Ар бир чаптал-үстүк чегилген кичине беш бурчтуу жылдызга ээ. Жогорку терезелер аркалуу, ал эми батыш дубалдын ортосунда күн сааты бар.

Учурдагы абалы

Мечит 1950-жылдан бери жайгашкан ордуна байланыштуу колдонулбай келет. Ал шаардан дарыянын каптоосунан коргоо үчүн курулган жасалма дамбы менен ажыратылган, жана жамааттын жоктугу да мунун себеби. Мезгил-мезгили менен каптоо тарыхый бинага кошумча зыян келтирет. 2010-жылдары, Эдирне провинциясынын губернатору мечитти келечектеги жоюлуудан сактоо боюнча аракеттерди баштаган. Мечит менен дарыянын ортосундагы дамбыны жылдырууга, же мечитти толугу менен коопсуз жайга көчүрүүгө багытталган эки долбоор, тиешелүү мамлекеттик мекемелер тарабынан азырынча четке кагылган.

Активдуу реставрация иштери акыры 2024-жылдын аягында башталды, реставрациянын аяктоосу 2026-жылдын аягында болушу күтүлөт.