Konya Archaeological Museum

Коня археология музейи — Түркиянын Коня шаарындагы мамлекеттик археология музейи. 1901-жылы негизделген музей 1962-жылы бүгүнкү жайгашкан жерине көчкөнгө чейин эки жолу орун которгон. Музейдин эң көрүнүктүү көргөзмөлөрүнүн бири байыркы Чаталхёюк шаарынан табылган саркофагдар жана башка байыркы буюмдар. Башка көргөзмөлөр неолит, коло доору (эрте жана орто коло мезгилдери), темир доору (фригия жана урарту), классикалык, элиндик, рим жана византия мезгилдерине таандык; буюмдар керамика идиштеринен, таш жана коло буюмдарынан, кооздуктардан жана жазуулардан турат. Көргөзмөгө коюлган буюмдардын арасында Геркулестин жашоосун чагылдырган чоролуу рельеф сымалдар менен кооздолгон, б.з. 3-кылымга таандык мрамор саркофаг бар. Музейдин тышкы ачык короосунда бир катар кичине айкелдер, саркофагдар, мамыла капителдери жана эпиграфика үлгүлөрү бар.

Тарыхы

Музей 1901-жылы Карма орто мектебинин бир бурчунда негизделген. 1927-жылы ал Мевлана музейине, 1953-жылы Иплиkчи мечитине көчүрүлгөн. Музей 1962-жылы бүгүнкү жайгашкан жериндеги жаңы бинада кайрадан ачылган. Ал Коня шаарынын ичинде, тар көчөлөр аркылуу жетилген, Сахип Ата Каддесинде жайгашкан. Коня археология музейи Коняда мамлекетке таандык сегиз музейдин бири.

Залдар

Бинада бир катар көргөзмө залдары бар:

Тарыхка чейинки зал Чаталхёюк казууларынан алынган, терракота идиштеринен жана таш куралдарынан турган неолит мезгилинин (б.з.ч. 3000-1950) байыркы буюмдарын; Вирджин, Түркмен-Карахёюк жана Бейшехир археологиялык казууларынан алынган, негизинен кабыргалуу терракота идиштеринен турган Эски коло мезгилинин (б.з.ч. 1950-1750) буюмдарын; Коня Карахёюктен алынган терракота идиштери менен коло шакектеринен турган Орто коло доорунун (б.з.ч. 1950-1750) буюмдарын камтыйт.

Темир доору залында Коня Алааддин дөбөсүнөн, Фригиядан жана Кычыкышладан алынган темир доорунун (б.з.ч. 8-6-кылымдар) ар кандай формадагы боёлгон жана башка түрдөгү керамика буюмдары, ошондой эле урарту мүнөздөрү бар; классикалык мезгилдин, Кычыкышла казууларынан табылган килик түрүндөгү лекитостор жана кара боёлгон ойнохоя түрүндөгү байыркы буюмдары; б.з.ч. 330-30-жылдарга таандык, ар түрдүү керамика идиштеринен турган элиндик мезгилдин көргөзмөлөрү; жана Гермес, Эрос жана буйвол түрүндөгү кичине коло буюмдарынан турган рим мезгилинин буюмдары бар.

Рим мезгили залында б.з.ч. 30-жылдан б.з. 395-жылга чейинки Иконийден алынган «Сидемара түрүндөгү мамылалуу мрамор Геракл саркофагы (б.з. 250-260)», керамика, айнек буюмдары, пил сүйөгү жана кооздуктар; Силледеги Татькёй чиркөөсүнөн, Татькёй, Чумра, Алибейхёюк жана Килиседен алынган «негизги мозаикалар», ошондой эле ошол мезгилдин «коло эшик кагуучтары, казан туткалары, роликчелер, крест белгилери жана жебе учтары» сыяктуу византия мезгилинин (б.з. 395-1453) буюмдары бар. Бул жердеги көрүнүктүү көргөзмөлөр Геркулестин жашоосундагы көрүнүштөр чегилген 3-кылымдагы мрамор саркофаг, рим мезгилинин балчыктан жасалган саркофагы, гирланда чегилген мрамор саркофаг, 2-кылымдагы Посейдон айкели жана Кибеле кудайынын (Анадолу эне-кудайы) диний таш табити.

Жыйнактар

Музейде шаардын ичинен жана тегерегиндеги аймактардан топтолгон жазуулар бар; алар грек тилиндеги 231 жазуудан турат, алардын 91и Коняда табылган, калгандары тегерегиндеги башка жерлерде табылган. Мындан тышкары, латын тилинде 10 жазуу да бар.

Көргөзмөгө коюлган дагы бир көрүнүктүү жыйнак деңиз соодасы үчүн шарап, гарум жана зайтун майын сактоо үчүн жасалган алты соода амфорасынан турат. Алар саякат учурунда туруктуу форманы сактоо үчүн кемедеги бош жерлерге максималдуу санда жайгаштырылышы үчүн, учтуу түбү бар формада атайын бир нече кичи топторго бөлүнүп жасалган.

Короосу

Музейдин ичиндеги көргөзмөлөрдөн тышкары, короодо кичине айкелдер, саркофагдар, мамыла баштары жана эпиграфика бар. Көргөзмөлөр кире бериш айвандарында жана алдыңкы бакта да сакталат. Айванда Силле жана Коняда табылган мүрзө таштарынан турган византия мезгилинин таш жана мрамор буюмдары, ошондой эле рим мезгилинин көр таштары бар. Музейдин ачык короосунда көргөзмөгө коюлган эки маанилүү айкел — Элчи Павелдин мезгилине таандык Дербе жазуусу бар известташ блок жана жазуусу бар эки таш эстелик; алардын бири Дербе шаарынын аты жазылган известташ блок, экинчиси Листра аты чегилген курмандык таш.