Ktuts monastery

Ктуц монастыры (армянча: Կտուց, армянча «тумшук» дегенди билдирет) — Ван көлүндөгү Ктуц (Чарпанак) кичине аралындагы, Васпуракандагы (азыркы Түркия), 1915-жылы башталган армян геноциди кийин урандыга айланган, таштап кетилген 15-кылымдагы армян монастыры. Уламышка ылайык, монастырды Ыйык Григорий Агартуучу Римден кайткандан кийин, 4-кылымда негиздеген. Анда Чөмүлдүрүүчү Жакандын (Иоанндын) колу сакталган, ал азыр Иерусалимдин армян патриархатында сакталган реликварийде турат.

Монастырды эскерген алгачкы тарыхый жазуулар 15-кылымга таандык, ошол кезде ал өзүнүн жазуучулар бөлмөсү (скрипторийи) менен белгилүү болгон. Бул мезгилдеги кол жазмалар Армениянын Ереван шаарындагы Матенадаранда сакталат. Монастыр 1648-жылы жер титирөөдө кыйраган болушу мүмкүн, андан кийин 18-кылымда Багеш элинин каржылоосу менен кайра курулган. Ал Лим жана Ктуц епархиясынын эки ордосунун бирине айланган.

1894-1896-жылдардагы Хамид кырылыштары мезгилинде көптөгөн качкындар монастырда баш калкалашкан. Бирок бул 1915-1916-жылдардагы армян геноциди учурунда кайталанган эмес, анткени аралга кирүүгө Осмон полициясы жол берген эмес. Ошол мезгилден бери монастыр таштап кетилген жана андан бир гана чиркөө жана анын гавити (алдыңкы бөлмөсү) сакталып калган.