Lake Abant

Абант көлү — Болу мамлекетинин Мудурну районундагы көчкү менен пайда болгон бөгөт көлү. Болудан түштүк-батышка карай 35 км аралыкта, болжол менен 1350 метр бийиктикте жайгашкан бул көл 125 гектар аянтты ээлейт. Суусу таза болгон көлдүн эң терең жери 18 метр. Көл жана анын тегереги 2022-жылдын 9-июнунда улуттук парк деп аныкталып, Түркиянын 48-улуттук паркы болгон.

Пайда болушу

Абант көлү жер алдында пайда болгон тектоникалык чөгүүлөрдүн натыйжасында чоң таш блоктору өрөөндү толтуруп пайда болгон. Деңиз деңгээлинен бийиктиги 1328 метр, бет аянты 1,25 чарчы км, эң терең жери 18 метр. Тектоникалык теги бар бул көл Түндүк Анадолу жарылма сызыгында жайгашкан. Абант көлүн тоолордон келген кар суулары жана 1–2 кичине чорго азыктандырат. Көлдөн тышка чыккан таза жана табигый суу Диргене чайы (Атыжы жана Обалы, 2002). Абант көлүн тегерек курчаган тоолордун чокулары улуттук парктын чектерин түзөт. Улуттук парктын эң бийик чекити — 1794 метр бийиктиктеги Эренлер дөбөсү, ал эми эң төмөнкү чекити — 1328 метр бийиктиктеги Абант көлүнүн деңгээли (OBM, 1991). Абант көлү кыш айларындагы тез аба муздатуулардан улам жээгинен баштап толугу менен тоңот.

Өзгөчөлүктөрү

Абант көлү Батыш Кара деңиз бөлүгүнүн тоолорунун экинчи кыркасын түзгөн Абант жана Керемали тоолорунда жайгашкан. Абант чоргосунун өрөөнүндө көчкү көлү пайда болгон. Көлдүн айланасында 1400–1700 метрге жеткен дөбөлөр бар. Көлдөн чыккан ашыкча суу Абант чоргосу жана Болу чайына куят. Көлдү бир нече булак суусу, 2–3 жарым-жартылай туруктуу агын суу жана айрыкча кар менен жамгыр суулары азыктандырат. Көл жана айланасындагы 1196 гектар аянт улуттук парк катары башкарылат. Көл терендиктерин көрүүгө болгудай тунук.

Флора жана фауна

Абант көлү Улуттук Паркы Fagus orientalis жана Abies nordmanniana bornmuelleriana менен капталган. Мындан тышкары, Pinus sylvestris, Buxus sempervirens да кездешет. Ornithogalum pascheanum жана Poa asiae-minoris бул жерде гана өсөт. Crocus abantesis, Dactylorhiza bythinica, Dactylorhiza nieschalkiorum, Lythrum anatolicum (CR), Ornithogalum pascheanum (EN), Paronychia chionaea, Poa asiane-minoris, Taraxacum aznavourii жана Taraxacum mirabilede (VU) бул аймактын ичинде кездешкен түрлөрдөн.

Түркияга эндемик Muscardinus avellanarius abanticus жана Болуга эндемик Salmo trutta abanticus (VU) бул аймакта жашайт. Aquila chrysaetos, Bubo bubo, Dendrocopos medius, Dendrocopos syriacus, Falco peregrinus, Ficedula semitorquata, Lullula arborea, Picus canus, Sitta krueperi, Sorex satunini, Triturus karelinii, Emys orbicularis, Erebia medusa (VU), Euphydryas aurinia (VU), Glaucopsyche arion (EN), Muschampia proteides (EN), Pseudophilotes bavius (EN), Pseudophilotes vicrama (VU), Tomares nogelli (EN), Leucorrhinia pectoralis, Parnassius apollo (VU) жана Zerynthia caucasicada (VU) бул аймакта көрүнөт.

Аймактын колдонулушу

Абант көлү Стамбул-Анкара автожолуна абдан жакын болгондуктан, интенсивдүү колдонулат. Көлдүн тегерегинде мейманканалар менен ресторандар бар. Көлдүн айланасы көңүл ачуу, эс алуу, спорт, аңчылык жана пикник үчүн ыңгайлуу. Лагер орундары бар. Көлдү курчаган асфальт жол сейилдөө максатында колдонулат. Төрт күндүзгү пикник аянты бар. Самат Жайласынын жанында күнүнө 330 чатырды батыра турган лагер аянты бар.

Тегеректеги долоно, кара мурт, ит мурун, кулпунай, козу карын жана тоо кулпунай сыяктуу өсүмдүктөрдөн пайдаланылат. Көлдүн айланасында форель жана бугу өстүрүү станциялары жайгашкан. Форелдин балдары көлгө коё берилет. Бугулар өскөндөн кийин табиятка коё берилет.

Транспорт

Стамбул менен Анкаранын ортосундагы D-100 автожолунун 203-км жеринен бурулган Өмерлер айылынын жол тармагынан, 22 км асфальт жол менен жетүүгө болот. Ташкести айылчасынан бурулган жол менен Абантка жетүү мүмкүн. Бул жол жаңы асфальтталган жана түштүк-батыш тарабынан аймакка жол берет. Наллыхан, Мудурну аркылуу түштүктөн көл аймагына жетүүгө болот. Көлдүн айрым борборлорго аралыгы төмөнкүдөй: Стамбул 258 км, Анкара 225 км, Дюзже 60 км, Болу 33 км, Мудурну 20 км. Абант көлүнүн Анкарага болжолдуу аралыгы 2 саатка жакын.