Lake Boyukshor

Боюкшор (азербайжанча: Böyük Şor gölü), ошондой эле Боюк Шор деп да жазылат («Чоң туздуу» дегенди билдирет), Азербайжандагы экинчи чоң көл жана Абшерон жарым аралындагы эң чоң көл. Ал Абшерон жарым аралынын борборунда, Баку шаарынын Бинагади, Сабунчу жана Нариманов райондорунун чек араларында жайгашкан.

Жалпы маалымат

Геологиялык маалыматтарга ылайык, көлдүн орточо суу тереңдиги 3,40–3,95 метр; эң терең жери 4,20 метр. Жээк тереңдиги 0,50дөн 1,70 метрге чейин өзгөрөт. Көл овал формада, түндүк-батыш жээгинен түштүк-чыгыш жээгине чейинки узундугу болжол менен 10 км, эң чоң туурасы 1,5–2,0 км. Көл жер астындагы суулар менен азыктанат жана эч кандай дарыядан толук обочолонгон. Көлдүн бети 1300 гектар, көлөмү 45 миллион см3.

Экология

Көлдүн экологиялык абалы начар. Ал айланадагы ишканалардын калдыктары менен булганган. Экология министрлигинин маалыматы боюнча, көлгө болжол менен 18 миң м3 өнөр жай жана коммуналдык калдык ташталат. Булгануунун негизги булактарынын бири — 1930-жылдардагы мунай изилдөө жана өндүрүү бумунан калган мунай калдык суулары. Көлдүн жанындагы биринчи мунай сактагыч резервуар 1866-жылы курулган. 2004-жылы көлдүн экологиялык абалы өтө начар категорияга киргизилген. Мындан тышкары, көлдү кургатуудан башталган курулуш иштери аймактын тургундары үчүн дагы да булгануунун себеби болгон. Бакунун катуу шамалдары көлдү кургатуу үчүн ташылган кумдан чаң пайда кылат. Адистер ошондой эле көлдү кургатуу учурунда шамал таратуучу чөкмөлөр дагы да экологиялык көйгөйлөргө алып келерин белгилешкен.

Жакшы жаңылык — тазалоо иштери 2015-жылы башталды. Азербайжан өкмөтү Боюкшор көлүнүн чыгыш тарабындагы иштерди мурунтан эле аяктаган. Эң катуу булганган дагы сегиз көлдү тазалап, аларды эс алуу зоналарына айландыруу пландаштырылууда.

Көңүл ачуу комплексин куруу

2000-жылдары Баку бийлиги Боюк Шор көлүнүн ордуна чоң көңүл ачуу комплексин куруу планын даярдаган. Көлдү кургатуу жана анын аймагында бир катар парктар менен имараттарды куруу пландаштырылган. Долбоордун биринчи этабы аймактын 128 гектарын өздөштүрүүнү пландайт, анын 70%ы топурактан, 30%ы жаңыдан түзүлүүчү таза жасалма көлдөн турат. Ага көңүл ачуу паркы, спорт жана курорт жайлары, бактар кирет. Азербайжандын Мунай музейи, Азербайжан чайы жана Азербайжан шараптары музейлерин куруу да сунушталган. Ошондой эле 4,5 гектар аянтта жаңы соода борбору курулат. Паркка башкы кире бериш Боюк Шор автожолунан (аэропорт автожолу деп да белгилүү) болот. Кире беришке жакын «Балдар дүйнөсү» комплекси курулат. Ага кинотеатр, концерт залы, кафе, зоопарк (14 га), аттракциондор паркы (10 га) кирет. Комплекстин борборунда кичине кайык менен саякаттоого болгон жасалма көл, бийиктиги 300 метр (980 фут) болгон шаркыратма болот. Комплекске ошондой эле балдар үчүн узундугу 1000 метр (3300 фут) темир жол кирет.