Ludwig Museum Budapest

Людвиг музейи — Заманбап искусство музейи (1095 Будапешт, Искусство сарайы, Комор Марцелл көчөсү, 1, негизделген жылы: 1989)

Музей заманбап искусство чыгармаларын чогултуп, көргөзмөгө коёт, олуттуу венгр жана эл аралык сүрөт өнөрүнүн жыйнагына ээ. 2005-жылдын 15-мартынан бери Искусство сарайында, заманбап музей технологиясынын шарттарында иштеп келет. Анын аянты 3300 м², сарайдын батыш, Дунайга караган тарабында 4 кабатты ээлейт. Музейде архив, адистик китепкана жана музей-педагогика устаканасы бар. Жыйнактын негизин Ахендеги Людвиг жубайларынын белектери жана узак мөөнөткө сактоого берилген буюмдары түзөт.

Тарыхы

Петер жана Ирен Людвиг Венгрия Улуттук галереясына 70 эл аралык заманбап искусство буюмун белек кылып берген, андан тышкары дагы 96 заманбап чыгарманы узак мөөнөттүк сактоого коюшкан. Бул келишим Людвиг жубайлары, Венгрия Улуттук галереясы жана Маданият жана Элдик билим берүү министрлигинин ортосунда 1989-жылы түзүлгөн. Венгрия Улуттук галереясы бул белекке өз жыйнагынан заманбап искусство чыгармаларын кошкон, ошентип заманбап искусство музейинин негизи түзүлгөн, аны баштапкыда белек кылган жубай-коллекционерлердин урматына Будапешттеги Людвиг музейи деп атаган.

Людвиг жубайларынын экөө да Майнц университетинде искусство таануу тарыхы жана философия окушкан. Петер Людвиг университеттик диссертациясын Пабло Пикассонун адам образы боюнча жазган. Алар 1950-жылдары чыгарма чогултуу менен алектене баштаган, бирок баштапкыда Пикассонун сүрөттөрүнөн башка эле байыркы доорлордун искусствосун чогулткан, бул кыязы жубайдын сүрөтчүнүн чыгармаларына болгон өзгөчө кызыгуусуна байланыштуу болгон. Кийин Людвиг жубайларынын болжол менен 800 даанадан турган Пикассо жыйнагы дүйнөдөгү эң чоңуна айланган жагдай калыптанган. Көп узабай алар заманбап искусство чыгармаларын чогулта баштап, кызыгууларын ГДР, Советтер Союзу, Болгария жана Венгрия аймактарында иштеген сүрөтчүлөрдүн чыгармаларына да жайылтышкан.

Бүгүнкү күндө Пикассо жыйнагынын эң чоң бөлүгү Кёльндөгү Людвиг музейинде сакталат, бирок алар колдогон башка музейлер да бул жыйнактан алышкан, Венгрияда негиздөөчү Людвиг музейи да Пикассонун кечки мезгилиндеги 3 полотносун жана топоз мушташы көрүнүштөрү менен кооздолгон табак топтомун алган. Людвиг жубайлары Германияда бир нече музей негиздеген, Венадагы Museum Moderner Kunst-ка да чоң жыйнак белек кылып берген. Түзүм алмашуудан кийин Чыгыш жана Орто Европада да музейлер негиздешкен. Биринчи кезекте Венгрия Улуттук галереясына, андан кийин Санкт-Петербургдагы Орус музейине жыйнагынан белек кылып берген, ал тургай 1996-жылы Пекиндеги Улуттук музейде да Людвиг жыйнагы ачылган.

Жубайлардын көзү өткөндөн кийин Фонд Ахенде иштешин улантат. Будапештте Людвиг музейи баштапкыда Будавар сарайынын "A" имаратында, Венгрия Улуттук галереясынын жанында, кийинчерээк уюштуруу жактан андан өз алдынча иштеген. Ал 1991-жылы жалпы коомчулук үчүн ачылды, анын туруктуу көргөзмөсүндө Людвиг жыйнагынын эң белгилүү буюмдары (1960-жылдардагы Энди Уорхол, Клаас Олденбург, Рой Лихтенштейн, Роберт Раушенберг чыгармалары, 1970-жылдардан 1980-жылдардын аягына чейинки, мисалы, Георг Базелитц, А. Р. Пенк, Йорг Иммендорф (1945–2007), Маркус Люперц чыгармалары) жана венгр сүрөтчүлөрүнөн жана чектеш өлкөлөрдүн сүрөтчүлөрүнөн сатылып алынган жаңы буюмдар көргөзүлдү. 1996-жылы Людвиг музейи — Заманбап искусство музейи деген ат менен кайрадан ачылды, андан кийин 2005-жылы жаңы, туруктуу болушу көздөлгөн жерине — Искусство сарайына көчтү, ал эми анын Будавар сарайындагы мурдагы ордун Венгрия Улуттук галереясы ээледи.

Музейдин үч кабатында дайыма мезгилдик көргөзмөлөр уюштурулат. 2015-жылдан бери Людвиг музейи Венеция биенналесинин венгр павильонунун сүрөт жана архитектура көргөзмөлөрүн уюштурат жана 1909-жылы курулган Венгр павильонун башкарат. Көргөзмөлөрдөн тышкары алардын иш-чаралары, басылмалары, ар түрдүү коштомо искусство программалары жана балдарга арналган машыгуулары заманбап искусствону тааныштыруу үчүн көп иш жасайт. Людвиг музейинин китепканасы Венгриядагы эл аралык материалга эң бай заманбап искусство адистик китепканасы болуп саналат, анын негизги чогултуу чөйрөсү — 1945-жылдан кийинки венгр жана дүйнөлүк искусство, өзгөчө Чыгыш-Орто Европа аймагынын сүрөт өнөрүнө басым жасалат. Мекеме заманбап искусство музей-педагогикасынын өлкөлүк методикалык борбору болуп саналат. Музейдин биринчи директору он жылдан ашык убакыт бою (1993–2007) искусство таануучу Нерай Каталин болгон. Аны 2008-жылдын 1-мартынан баштап искусство таануучу Бенчик Барнабаш (Будапешт, 1964–) 2013-жылга чейин алмаштырган. Мекеменин учурдагы директору — доктор, искусство таануучу Фабений Юлия.

Өкмөттүн ниети боюнча Людвиг музейи Этвенхатошок аянтында курулуучу жаңы Музей кварталында иштешин улантышы керек болчу. Бирок 2015-жылдын октябрында Баан Ласло Людвиг музейи Варошлигетке көчпөй, өзүнүн баштапкы ордунда кала турганын жарыялады.

2005-жылы музейдин "Заманбап түстөр" жана "Чыгарма-Сын" басылмасы Музей-педагогика сапат сыйлыгына татыктуу болду.

2012-жылы музейдин "Интеграцияланган үй-бүлөлүк эрте мезгил" программасы Музей-педагогика сапат сыйлыгын алды.

2019-жылы Людвиг музейи "Туруктуу революция. Бүгүнкү украин сүрөт өнөрү" аттуу көргөзмөсү менен Global Fine Art Awards (GFFA) 2018 сыйлыгынын "You-2" деп аталган көрүүчүлөр сыйлыгына ээ болду.

2019-жылы музейдин "Түс/форма/мейкиндик/жарык — Баухаус театр жайкы лагери" аттуу программасы Музей-педагогика сапат сыйлыгына татыктуу болду.

2019-жылы музей заманбап искусствону тараткандарды сыйлоо үчүн конкурс жолу менен берилүүчү ART-transfer сыйлыгын негиздеди.

2020-жылы Людвиг музейи — Заманбап искусство музейи "Жылдын музейи" сыйлыгын алды.

2020-жылы музей "Коомдук музей" наамына татыктуу болду.

2020-жылы мекеме "Үй-бүлөгө ыңгайлуу музей" наамын алды. Буга байланыштуу берилген сыйлык суммасы Луми аянтын жасоого жумшалган, ал эки көргөзмөнүн ортосунда эс алгысы келген, кичине балдары менен келген зыяратчылар үчүн комфорттуу, сапаттуу шарттарды түзөт.

2024-жылы, куратордору Даби-Фаркаш Рита жана Попович Виктория болгон "Этият болуңуз, морт" көргөзмөсү Искусство сынчыларынын эл аралык бирикмесинин (AICA) Венгрия бөлүмүнүн "Эң мыкты кураторлук долбоор" категориясындагы сыйлыгын жеңип алды.